The “disciplinary slap” directed at Pashinyan cost Armenia dearly — Arbak Khachatryan, Aravot
Փաշինյանին ուղղված «դաստիարակչական ապտակը» խիստ թանկ արժեցավ Հայաստանին․ Արբակ Խաչատրյան․ «Առավոտ»
Read on the publisher’s websiteAI-assisted translation. The original article is available below for comparison.
“I am more than certain that Sergey Lavrov, while still in charge, will see Turkey make demands on Russia through Ukraine.” Aravot’s interviewee is political analyst Arbak Khachatryan.
— The agreement signed by the Russian and Azerbaijani presidents and Armenia’s prime minister on the night of 9–10 November surprised many in Armenia. Mr. Khachatryan, could this course have been predicted? How do you comment on the situation?
— Briefly, we must admit that the opponent’s multiple moves and vectors left Armenia in zugzwang. In chess, this is a situation where one side exhausts every opportunity for a useful move and any continuation leads to checkmate. To me it also resembles a boomerang returning somewhat late. Yes, Armenia genuinely is in an extremely catastrophic situation, not created in one day. Add geopolitical interests to the chain of cause and effect and you have the answer. To me this is a diplomatic defeat more than a military one.
Unlike soldiers heroically fighting an opponent ten times superior to Armenian forces in equipment and numbers, the defeat on the diplomatic front is glaring. I would not exaggerate by saying Armenian diplomacy showed its impotence. Success is guaranteed not by ‘hurrah’ patriotism and empty declarations but by daily, consistent work in different parts of the world and different fields. Lobbying too, with an enormous role for the Armenian diaspora. Otherwise we will continually get the same sad result.
— Prime Minister Nikol Pashinyan belatedly admitted they realized later that military resistance was impossible and signed the ill-fated statement to avoid an even more shameful situation and save 20–30 thousand soldiers. A substantial part of society calls it treasonous. What do you say?
— I long ago noticed that in Armenia, inexplicably, mustard is always served after the meal. As a rule, ‘clever’ thoughts and analyses also come after the fact, when everything is over. Explain how a country at war can be unaware of its enemy’s weapons and, like Budyonny in the Great Patriotic War’s first days, fight tanks with cavalry and sabers? I agree this was a 21st-century army’s victory over a 20th-century one, primarily an organizational defeat. Read also: ‘We removed systemic corruption and oligarchy from government but could not form equally effective systems’: Nikol Pashinyan. ‘I made my final decision after the prime minister’s night livestream, when he called on the fighters to return to the square and drive out those he called whiners’: Movses Hakobyan revealed details. ‘When they learned of Hayk’s action, the commander embraced, encouraged, thanked and kissed him.’
— Armenia’s army replenishes its weapons with strategic partner Russia’s assistance. Do you also believe this was Russia’s defeat? There is also discussion of Russia suffering a strategic as well as military defeat because Azerbaijan’s patron Turkey now has a full presence in the South Caucasus. Cited evidence is Turkish forces joining Russian forces in peacekeeping in the Lachin corridor and ensuring the operation of a road linking Azerbaijan and Turkey, removing an obstacle to Greater Turan.
— Frankly, events resemble a multilayered film whose main action appears in the background rather than the foreground. An unequivocal answer would be pointless. Armenia, in historic Artsakh’s person, is in an extremely difficult situation—indisputably. Some political scientists aptly liken it to a worm on a hook. Azerbaijan, having achieved revenge, and Turkey, which greatly assisted it, are clearly in extremely favorable positions. Yet, strange as it sounds, Russia is in the most advantageous position, conducting an unprecedented operation and a project aimed at long-term goals.
Amid the pandemic and essentially the absence of laws and bodies meant to enforce them, Russia managed to act as peacekeeper and secure physical presence in a Muslim country, without precedent before. Only after agreement with Turkey were the other OSCE Minsk Group co-chair countries informed. Time will show what long-term problem Russia solves this way. But the ‘educational slap’ delivered to predominantly pro-Western Pashinyan cost not only him but Armenia dearly. The deaths of thousands of young soldiers are also on their conscience.
Painfully, a view is forming in Armenia that the strategic partner’s assistance usually arrives at least three days late—in this case forty-four. Even in Russia, people wonder how the most faithful ally, Armenia, which never betrayed Russia, could be left alone against an opponent superior in numbers and ultramodern equipment. They believe the story of the ‘300 Spartans’ heroically resisting the enemy demands serious reflection. Do you understand what could happen if a Christian country that has ‘tasted’ Azerbaijan’s illegally used NATO arsenal and fights terrorists who entered the region with Turkey’s active involvement also, out of desperation, takes the path of terrorism on an ‘eye for an eye’ basis?
This could create a highly undesirable precedent worldwide. Another question: does a legal definition of the inviolability of borders exist? Are there countries that voluntarily returned captured lands? If so, let them speak about it.
Details on the original source’s website.
Compare with the original text · Հայերեն
«Ես առավել քան համոզված եմ, որ Սերգեյ Լավրովն իր ղեկավարման օրոք կտեսնի, թե ինչպե՞ս է Թուրքիան Ուկրաինայի միջոցով պահանջներ ներկայացնելու Ռուսաստանին». «Առավոտի» զրուցակիցն է քաղաքական վերլուծաբան Արբակ Խաչատրյանը:
– Նոյեմբերի 9-ի լույս 10-ի գիշերը ՌԴ, Ադրբեջանի նախագահների եւ ՀՀ վարչապետի ստորագրած համաձայնությունը Հայաստանում շատերի համար էր անակնկալ: Պարոն Խաչատրյան, դեպքերի նման ընթացք հնարավո՞ր էր կանխատեսել: Ստեղծված իրավիճակը Դուք ինչպես կմեկնաբանեք:
– Եթե հակիրճ, ապա հարկ է խոստովանել, որ հակառակորդի բազմաքայլ ու բազմավեկտոր գործունեության արդյունքում Հայաստանը հայտնվել է ցուգցվանգում: Շախմատում սա այն իրավիճակն է, երբ կողմերից մեկը սպառում է օգտակար քայլ անելու ուզած հնարավորություն, երբ ուզած շարունակություն հանգեցնում է մատի: Անձամբ ինձ, սա նաեւ՝ փոքր-ինչ ուշացումով վերադարձող բումերանգ է հիշեցնում: Այո, Հայաստանն իրապես հայտնվել է խիստ աղետալի իրավիճակում: Իրավիճակ, որն ամենեւին էլ մեկ օրում չէ, որ ստեղծվել է: Եթե պատճառահետեւանքային հերթագայությանը հավելեք նաեւ աշխարհաքաղաքական շահերը, դուք կստանաք Ձեր տված հարցի պատասխանը: Ըստ իս, սա ռազմականից առավել, դիվանագիտական պարտություն է: Ի տարբերություն պատերազմի դաշտում ռազմատեխնիկայով ու մարդաքանակով հայկական զորքերին տասնապատիկ գերազանցող հակառակորդի դեմ հերոսաբար մարտնչող զինվորների՝ դիվանագիտական ճակատում կրած պարտությունն առավել քան ակնառու է: Չափազանցրած չեմ լինի, եթե ասեմ, որ հայկական դիվանագիտությունը ցույց տվեց իր իմպոտենտությունը: Հասկանում եք, հաջողության երաշխիքը ոչ թե «ուռա» հայրենասիրական կոչերն ու մերկապարանոց հայտարարություններն են, այլ աշխարհի տարբեր կողմերում ու տարբեր ոլորտներում իրականացվելիք ամենօրյա, հետեւողական աշխատանքը: Նաեւ լոբբիստական աշխատանքը, որում ահռելի դերակատարություն պիտի վերապահվի նաեւ հայկական սփյուռքին: Հակառակ դեպքում, մշտապես ունենալու ենք նույն տխուր արդյունքը:
– Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ուշացումով խոստովանեց, որ ավելի ուշ են գիտակցել ռազմական դիմակայության անհնարինությունը, որ չարաբաստիկ այս հայտարարությունը ստորագրվել է՝ է՛լ ավելի խայտառակ իրավիճակ չունենալու եւ 20-30 հազար զինվորի կյանք փրկելու համար: Որոշում, որը հանրության ստվար հատվածի կողմից որակվում է որպես դավաճանական: Այս մասին ի՞նչ կասեք:
– Վաղուց եմ նկատել, որ Հայաստանում, չգիտես ինչու, մանանեխը մշտապես ճաշից հետո է մատուցվում: Նկատել եմ նաեւ, որ որպես կանոն «խելացի» մտքերն ու վերլուծություններն արվում են պոստֆակտում, երբ այլեւս ամեն ինչ ավարտված է լինում: Դուք ինձ կարո՞ղ եք բացատրել, թե ինչպե՞ս է լինում, որ պատերազմի մեջ գտնվող երկիրը անտեղյակ լինի հակառակորդի տիրապետած զենքից, ու ինչպես Մեծ Հայրենականի առաջին օրերին Բուդյոննին՝ տանկերի դեմ հեծելազորով ու սուսերով դուրս գա պայքարի: Համամիտ եմ բարձրաձայնվող այն տեսակետին, որ սա 21-րդ դարի բանակի հաղթանակն էր 20-րդի հանդեպ: Որ սա՝ առաջին հերթին պարտություն էր կազմակերպչական տեսանկյունից: Կարդացեք նաև Մենք պետական կառավարման համակարգից դուրս բերեցինք համակարգային կոռուպցիան և օլիգարխիան, բայց չկարողացանք նույնքան արդյունավետ համակարգեր ձևավորել.
Նիկոլ Փաշինյան «Իմ վերջնական որոշումը կայացրել եմ վարչապետի գիշերվա լայվից հետո, երբ կոչ արեց կռվող տղաներին վերադառնալ հրապարակ և իր խոսքերով վնգստացողներին դուրս մղել հրապարակից». Մովսես Հակոբյանը փակագծեր բացեց «Երբ Հայկի քայլի մասին իմացել են՝ հրամանատարը փաթաթվել է, ոգեշնչել, շնորհակալություն հայտնել եւ համբուրել»
– Հայկական բանակն իր սպառազինությունը համալրում է ռազմավարական գործընկերոջ՝ Ռուսաստանի օժանդակությամբ: Դուք է՞լ եք այն համոզմանը, որ սա նաեւ Ռուսաստանի պարտությունն էր: Ի դեպ, ակտիվորեն քննարկվում է նաեւ վարկած, որ ՌԴ-ն ոչ միայն ռազմական, այլ նաեւ ռազմավարական պարտություն է կրել, քանի որ Ադրբեջանի հովանավորյալ Թուրքիան Հարավկովկասյան տարածաշրջանում արդեն լիարժեք ներկայություն ունի: Իբրեւ սրա հաստատում, վկայաբերվում է ռուսական զորքի հետ համատեղ՝ թուրքական զորքի մասնակցությունը Լաչինի միջանցքում իրականացվելիք խաղաղապահ գործունեությանն ու Մեծ Թուրանի համար արգելք հանդիսացող, Ադրբեջանը Թուրքիային կապող ճանապարհի գործունեության ապահովումը:
– Եթե անկեղծ, ապա նշեմ, որ այն՝ ինչ կատարվում է, ինձ բազմապլան ֆիլմ է հիշեցնում: Այնպիսի ֆիլմ, որի գլխավոր գործողությունները ոչ թե առաջին, այլ հետին պլանում են նշմարվում: Այս պարագայում միանշանակ պատասխան տալը, ըստ իս, անիմաստ է: Որ Հայաստանը, ի դեմս պատմական Արցախի, հայտնվել է դժվարագույն կացության մեջ, անհերքելի իրողություն է: Կացություն, որը քաղաքագետներից ոմանց դիպուկ բնորոշմամբ նման է կարթին ամրացված որդի կարգավիճակին: Որ ռեւանշի հասած Ադրբեջանն ու նրան դրանում մեծապես օժանդակած Թուրքիան հայտնվել են խիստ նպաստավոր ու շահեկան դիրքերում, միանշանակ է: Բայց որքան էլ տարօրինակ հնչի, ամենից առավել շահեկան դիրքում է հայտնվել՝ բնույթով նախադեպը չունեցող գործողություն ու հեռահար նպատակի միտված նախագիծ իրականացնող Ռուսաստանը: Համավարակի պայմաններում եւ, ըստ էության, օրենքների ու դրանց իրագործմանը կոչված կազմակերպությունների չգոյության պայմաններում հենց նրան հաջողվեց հանդես գալ խաղաղապահի դերում ու ֆիզիկական ներկայություն ապահովել մուսուլմանական երկրում, որի նախադեպը մինչ այս չէր եղել: Թուրքիայի հետ ընդհանուր հայտարարի գալուց հետո միայն այս մասին տեղյակ պահվեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ մյուս երկրներին: Թե այս քայլով ի՞նչ հեռահար խնդիր է լուծելու Ռուսաստանը՝ ժամանակը ցույց կտա: Փաստն այն է, սակայն, որ գերազանցապես արեւմտամետ դիրքորոշում ունեցող Փաշինյանին ուղղված «դաստիարակչական ապտակը» խիստ թանկ արժեցավ ոչ միայն նրան, այլեւ Հայաստանին: Այս առումով, երիտասարդ հազարավոր զինվորականների մահը նաեւ նրանց խղճին է մնում: Որքան էլ ցավալի, բայց Հայաստանում արդեն կարծիք է ձեւավորվում, որ ռազմավարական գործընկերոջ օգնությունը որպես կանոն առնվազն երեք (այս դեպքում՝ քառասունչորս օր) ուշացումով է ցուցաբերվում: Այս առումով անգամ բուն Ռուսաստանում են տարակուսում, թե ինչպե՞ս կարելի է թվաքանակով ու գերժամանակակից ռազմատեխնիկայով գերազանցող հակառակորդի դեմ միայնակ թողնել ամենահավատարիմ դաշնակցին, Ռուսաստանին երբեւիցե չդավաճանած Հայաստանին: Թշնամուն հերոսաբար դիմակայող «300 սպարտացիների» պատմությունը, նրանց խորին համոզմամբ, մտորելու լրջագույն տեղիք է տալիս: Հասկանո՞ւմ եք, թե ինչ կարող է լինել, երբ Ադրբեջանի կողմից ապօրինաբար կիրառած, ՆԱՏՕ-ի զինանոցի պարունակությունը «ճաշակած», Թուրքիայի գործուն մասնակցությամբ տարածաշրջան ներթափանցած ահաբեկիչների դեմ պայքարող քրիստոնյա երկիրը նույնպես՝ ճարահատությունից դրդված, «ակն ընդ ական» սկզբունքով բռնի ահաբեկչության ճանապարհը: Չէ՞ որ, սա կարող է ստեղծել խիստ անցանկալի նախադեպ աշխարհում: Մեկ այլ հարցի մասին եւս: Հետաքրքիր է, աշխարհում գոյություն ունի՞ սահմանների անխախտելիության իրավական սահմանում: Հետաքրքիր է, աշխարհում կա՞ն գրաված հողերը կամովին վերադարձրած երկրներ: Եթե կան, թող այդ մասին բարձրաձայնեն:
Մանրամասն՝ սկզբնաղբյուր կայքում։