Արբակ Խաչատրյան. Պուտինը պրագմատիկ ռազմավար է
Арбак Хачатрян: Путин – прагматичный стратег
Կարդալ հրատարակչի կայքումԱրհեստական բանականության օգնությամբ թարգմանություն։ Ստորև հասանելի է բնագիրը՝ համեմատության համար։
Անկախ իրավապաշտպան և աշխարհաքաղաքականության փորձագետ Արբակ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆը մեր թերթի մշտական մեկնաբանն է։ Նրա բոլոր մռայլ կանխատեսումներն իրականանում են՝ Ռուսաստանի հարաբերությունների խնդիրները Վրաստանի, Ուկրաինայի ու Թուրքիայի հետ, ԻՊ-ի վտանգը, տնտեսական ճգնաժամը։ Քաղաքակրթության բոլոր նշանակալի մարտահրավերների մասին նա նախազգուշացրել էր դրանց ի հայտ գալուց շատ առաջ։ Բայց Խաչատրյանը ոչ միայն կանխատեսում է. նա շարունակ կրկնում է, որ այս մղձավանջից ելք կա՝ իր տարածած «Ժողովրդական դիվանագիտության» սկզբունքների մեջ։
Ուստի զարմանալի չէ, որ Արբակ Շահումյանովիչին խնդրեցինք մեկնաբանել Հայաստանի և Թուրքիայի հետ Ռուսաստանի հարաբերությունների վերջին իրադարձությունները։
— Թույլ տվեք կրկին շնորհակալություն հայտնել մեր ինտերնետային հրատարակությունում Հայաստանի և Թուրքիայի վերջին «թեժ» իրադարձությունները արագ մեկնաբանելու համար (4 օգոստոսի 2016 թ., «АН-онлайн», Արբակ Խաչատրյան. «Ինչպես հաղթել պետական ահաբեկչությանը»)։ Անցել է երկու շաբաթ։ Վլադիմիր Պուտինը հանդիպել է թե՛ Սերժ Սարգսյանին, թե՛ Ռեջեփ Էրդողանին։ Ձեր գնահատականը չի՞ փոխվել։
— Ո՛չ, չի փոխվել։
— Մենք «դանակը մեջքից հանեցինք» և վերջնականապես հաշտվեցինք Թուրքիայի հետ։
— Թուրքիայի հարցում, ինչպես երկու շաբաթ առաջ, ես դեռ տեսնում եմ Վլադիմիր Վլադիմիրովիչի խիստ պրագմատիկ ու ռազմավարական քայլը՝ օգտվել Թուրքիայի հարցում Ամերիկայի և ՆԱՏՕ-ի սխալներից ու փորձել ներսից խարխլել Հյուսիսատլանտյան դաշինքը։ Չէ՞ որ Թուրքիան սպառազինությամբ ու թվաքանակով ՆԱՏՕ-ի ամենահզոր անդամն է Եվրոպայում։ Սա շատ ճիշտ քայլ է. հենց ՆԱՏՕ-ն, իհարկե ԱՄՆ-ի մասնակցությամբ, ապաշնորհ կերպով տապալեց միասնական համաշխարհային հակաահաբեկչական ճակատի ստեղծումը։ Ավելին՝ ՆԱՏՕ-ի ամբողջ արյունալի պատմությունն այս կազմակերպությանը դասում է պետական ահաբեկիչների առաջին շարքերում։ Հարավսլավիայի, Իրաքի ու Լիբիայի գորգային ռմբակոծումներով, ոչ թե քաղաքների, այլ ամբողջ երկրների անիմաստ ոչնչացմամբ նրանք ահաբեկչության դեմ չէին պայքարում, այլ նպաստում էին դրա տարածմանը։
Ուստի Ռուսաստանի և Թուրքիայի հաշտեցումը ոչ մի «հավերժ բարեկամություն» չէ, այլ ժամանակավոր դաշինք։ Դրա տևողության հեռանկարները խիստ մշուշոտ են, քանի որ Ռուսաստանի և Թուրքիայի վերջնական նպատակները Սիրիայում, Ղարաբաղում, Ղրիմում, Կովկասում և ամբողջ հետխորհրդային ասիական տարածքում լրիվ հակադիր են։ Սիրիայում Ռուսաստանը «Ասադի կողմն է», Թուրքիան՝ դեմ։ Թուրքիան պատերազմում է քրդերի դեմ, իսկ Ռուսաստանի համար նրանք դաշնակիցներ են։ Ղարաբաղի հարցում Ռուսաստանը, թեև ձևացնում է, որ «հավասար հեռավորություն» ունի կողմերից, Հայաստանի հետ ՀԱՊԿ-ի մեջ է, մինչդեռ Թուրքիան միանշանակ «Ադրբեջանի կողմն է»։ «Սրբազան» Ղրիմի հարցում Թուրքիայում բացահայտ գործում և պետական աջակցություն են վայելում հակառուսական ղրիմաթաթարական կազմակերպություններ։ Եվ այսպես՝ մյուս բոլոր տարածքներում։ Ռուսական և Օսմանյան կայսրությունների հավերժ առճակատումն անհնար է պատմությունից ջնջել։
Ո՛չ Ռուսաստանը, ո՛չ Թուրքիան մտադիր չեն հրաժարվել իրենց ծրագրերից, ուստի հերթական հակամարտությունը կարող է բռնկվել ցանկացած պահի և ցանկացած վայրում։
— Իսկ տնտեսական կապե՞րը։ Նույն տառապյալ «Հարավային հոսքը»։
— Նախ՝ Թուրքիայի անմիջական հարևանությամբ, Ռուսաստանից շատ ավելի մոտ, կան ածխաջրածիններով հարուստ այլ երկրներ։ Երկրորդ՝ վերոնշյալ աշխարհաքաղաքական պատճառները հաշվի առնելով՝ «Հարավային հոսքի» վրա հույս դնելը՝ որպես ԵՄ գազամատակարարումների դիվերսիֆիկացման միջոց, նույնն է, ինչ մախաթը օճառի հետ փոխանակելը։
— Պուտին–Սարգսյան հանդիպման մասին։
— Ինձ զարմացրեց Վլադիմիր Վլադիմիրովիչի տեղեկությունն այն մասին, որ 2015 թվականին արձանագրվել է Հայաստանի Հանրապետության ՀՆԱ-ի ավելի քան 10% աճ։ Գիտեմ, որ Պուտինը թվերին խիստ զգուշորեն է վերաբերվում, ուստի դա ասել է ինչ-որ մեկի տրամադրած տվյալների հիման վրա, որոնց չի կասկածում։ Իսկ ես չեմ կասկածում նրան, ինչ տեսնում եմ սեփական աչքերով Հայաստան այցելելիս։ ՀՆԱ-ի 10%։ Հայաստանում համընդհանուր բարօրություն պետք է հաստատված լիներ։ Բայց բարգավաճման փոխարեն տեսնում եմ՝ հասարակ ժողովուրդը սոված է, ամենուր ավերածություն ու աղքատություն է, աշխատանքային արտագաղթը կազմել է բնակչության 50%-ը։
Մնացած 50%-ը ողորմելի գոյություն է քարշ տալիս և գոյատևում միայն արտագնա աշխատողների չնչին փոխանցումներով։ Նույնիսկ պաշտոնական տվյալներով՝ միայն այս տարի երկրից արդեն հեռացել է 20 հազար մարդ։ Հայ-վրացական անցակետերում ավտոբուսների հերթեր են։ Կարող եմ հավատալ միայն նրան, որ ՀՆԱ-ի 10%-ի չափով աճել են հայ պաշտոնյաների արտասահմանյան հաշիվներն ու անշարժ գույքը։
Ավելին՝ տեսնում եմ, որ Հայաստանը սրընթաց վերածվում է «իսլամական պետության»։ Մի փոքր էլ, և իշխանությունը կսկսի բանտարկել ոստիկանական ապօրինությունների դեմ բողոքող ու իշխանությանը քննադատող հայ լրագրողներին։
Ղարաբաղյան հակամարտության հարցում էլ, չնայած բոլոր հայտարարություններին, ելք չեմ տեսնում, քանի դեռ խնդրի լուծման սկզբունքը չի փոխվել։ Չէ՞ որ թե՛ Հայաստանի, թե՛ Ադրբեջանի իշխանության մեջ կանգնած այս մի բուռ առևտրականների համար Ղարաբաղը սեփական վերահսկողության տակ «վերցնելը» նման է «Գազպրոմի» մրցույթը շահելուն։ Իսկ համաձայնության գալը՝ ինչո՞ւ միայն համաձայնության գալը, խոսել սկսելն անհրաժեշտ է այնտեղ ապրող երկու ժողովուրդներին։ Իշխանության գործը այդ երկխոսության համար պայմաններ ստեղծելն է։
Ուստի Հայաստանի իրավիճակի իմ գնահատականն անփոփոխ է։ Վերջին 20 տարիներին Հայաստանի պետական ապարատն աշխատել է միայն անձնական շահերի համար, իսկ սա ոչ այլ ինչ է, քան սեփական ժողովրդի նկատմամբ պետական ահաբեկչության պետական քաղաքականություն։
— Մեր բոլոր ընթերցողները չէ, որ հնարավորություն ունեն կարդալու Ձեր նախորդ հարցազրույցի ինտերնետային տարբերակը, որտեղ մանրամասն բացատրել էիք՝ ինչպես հաղթել այդ «պետական ահաբեկչությանը»։
— Շատ պարզ՝ պետք է կոտրել պետական ահաբեկչության այս հանցավոր միջազգային տնտեսական համակարգը։ Պարզ օրինակ. արդեն պատմել եմ, որ վերջերս ինձ զանգահարեցին Կալիֆոռնիայի հայերը։ Ասացին՝ Հայաստանի դեսպանատան մոտ ցույց է ընթանում Հայաստանի նախագահի դեմ, շատ մարդ կա, պաստառներով… Հարցնում եմ՝ այս 20 տարում թեկուզ մեկ անգամ պաշտոնապես դիմե՞լ եք ԱՄՆ-ի հարկային ծառայությանը կամ ՀԴԲ-ին՝ որտեղի՞ց Հայաստանի պաշտոնյաներին, ղեկավարներին ու պատգամավորներին ամերիկյան բանկերի հաշիվներում պահվող հարյուրավոր միլիոնները։ Տասնյակ միլիոն արժողությամբ առանձնատնե՞րն են գնում։ Ստուգել և այդ գումարը վերադարձնել հայ ժողովրդին։ Այդ ժամանակ կտեսնեինք՝ ինչ կլինի, երբ հարցն անձամբ իրենց դիպչի։
Քանի դեռ տարբեր մակարդակների այս տիկնիկավարները՝ փոքր պետություններից մինչև համաշխարհային մասշտաբ, ղեկավարում ու հարստանում են, կլինեն պատերազմներ և ահաբեկչություն։ Կարևոր չէ՝ ինչպես դրանք կներկայացվեն՝ ազգային կամ կրոնական հողի վրա, թե տարածքային սահմանները փոխելու համար։
Արբակ Խաչատրյանի ժողովրդական դիվանագիտությունը
«Ժողովրդից գողացված ամբողջը վերադարձնել ժողովրդին։ Եվ այս հանցավոր ֆինանսական համակարգի բոլոր ստեղծողների ու կատարողների պարտադիր հրապարակային ապաշխարությունը։ Ապա ներում ենք բոլոր վարկերը, որոնք տրամադրվել են փոքր բիզնես ստեղծելու և սովորական մարդու ընտանիքի գոյատևման համար։ Պետության նոր ֆինանսատնտեսական ռազմավարության սկզբունքը՝ թե՛ Հայաստանի, թե՛, ի դեպ, ՌԴ-ի համար, շատ պարզ և վաղուց հայտնի է՝ պետությունը մարդու համար, ոչ թե մարդը՝ պետության։ Այն, որ հասարակ ժողովուրդը կաջակցի նոր կուրսին, խոսքի կարիք անգամ չունի»։
Համեմատել բնագրի հետ · Русский
Независимый правозащитник и эксперт в области геополитики Арбак ХАЧАТРЯН – постоянный комментатор нашей газеты. Все его мрачные прогнозы сбываются – о проблемах во взаимоотношениях России с Грузией, Украиной и Турцией, об опасности ИГИЛ, об экономическом кризисе – обо всех значимых вызовах цивилизации он предупреждал задолго до их появления. Но Хачатрян не только предсказывает, он не перестаёт повторять, что выход из этого кошмара есть. И выход этот – в пропагандируемых им принципах «Народной дипломатии».
Поэтому неудивительно, что мы попросили Арбака Шаумяновича прокомментировать последние события во взаимоотношениях России с Арменией и Турцией.
- Позвольте ещё раз выразить благодарность за ваш оперативный комментарий в интернет-версии нашего издания по последним «горячим» событиям в Армении и Турции (4 августа 2016 года, «АН-онлайн», Арбак Хачатрян: «Как победить государственный терроризм» ). Прошло две недели. Владимир Путин встретился и с Сержем Саргсяном, и с Реджепом Эрдоганом. Не поменялась ли ваша оценка?
– Нет, не поменялась.
– Мы вынули «нож из спины» и окончательно замирились с Турцией!
– По Турции я, как и две недели назад, по-прежнему вижу весьма прагматичный, стратегический шаг Владимира Владимировича – воспользоваться ошибками Америки и НАТО в Турции и попробовать расшатать Североатлантический альянс изнутри. Ведь Турция – самый мощный по вооружению и численности член НАТО в Европе. И это очень правильный шаг – именно НАТО (при участии США, разумеется) бездарно провалило создание единого мирового антитеррористического фронта. Мало того, вся кровавая история НАТО ставит эту организацию в первых рядах государственных террористов. Ковровыми бомбардировками Югославии, Ирака, Ливии, бессмысленным уничтожением даже не городов, а целых стран, они не боролись против терроризма, а только способствовали его распространению.
Поэтому примирение России и Турции – это никакая не «дружба навек», а временный альянс. И перспективы длительности этого примирения весьма туманны ввиду совершенно противоположных конечных целей и России, и Турции в Сирии, в Карабахе, в Крыму, на Кавказе – да на всём постсоветском азиатском пространстве. В Сирии Россия «за Асада», Турция – против. Турция воюет с курдами, а для России они – союзники. По Карабаху – Россия хоть и делает вид, что она «равноудалена», но «состоит» с Арменией в ОДКБ, Турция же однозначно «за Азербайджан». По «сакральному» Крыму – в Турции открыто действуют и пользуются господдержкой антироссийские крымско-татарские организации. И так далее и тому подобное по всем остальным территориям. Ну невозможно вычеркнуть из истории вечное противостояние Российской и Османской империй!
И Россия, и Турция от своих планов не собираются отказываться, поэтому очередной конфликт может вспыхнуть когда угодно и где угодно.
– Ну а экономические-то связи? Многострадальный «Южный поток» тот же?
– Во-первых, у Турции под боком, гораздо ближе России, другие страны, не обделённые углеводородами. Во-вторых, с учётом вышеперечисленных геополитических причин надеяться на «Южный поток» как на диверсификацию газовых поставок в ЕС – это как поменять шило на мыло.
– По встрече Путин – Саргсян.
– Меня поразила информация Владимира Владимировича о том, что в 2015 году зафиксирован рост ВВП Республики Армения более 10%. Знаю, что Путин трепетно относится к цифрам, поэтому сказал он это на основе предоставленных ему кем-то данных, в которых он не сомневается. А я не сомневаюсь в том, что вижу собственными глазами, когда бываю в Армении. 10% ВВП! Это же всеобщее благоденствие должно наступить в Армении! А я вместо процветания вижу, что простой народ голодает, вижу, что везде разруха и нищета, вижу, что трудовая эмиграция составила 50% населения!
А оставшиеся 50% влачат жалкое существование и выживают только благодаря копеечным переводам от уехавших на заработки. Даже по официальным данным, только в этом году из страны уже выехали 20 тысяч человек. На армянско-грузинских КПП очереди из автобусов! Я могу поверить только в то, что на 10% ВВП увеличились счета и недвижимость за рубежом армянских чиновников.
Мало того, я вижу, что Армения стремительно превращается в «исламское государство», ещё чуть-чуть, и власть будет сажать армянских журналистов, протестующих против полицейского беспредела и критикующих власть.
И по карабахскому конфликту, несмотря на все заявления, я не вижу выхода, пока не поменяют принцип решения проблемы. Ведь для этой кучки торгашей, стоящей во власти, как Армении, так и Азербайджана, «взять Карабах» под свой контроль – это как выиграть тендер «Газпрома». А договориться – да что там договориться, начать разговаривать должны два народа, живущих там. А дело власти – создать для этого диалога условия.
Поэтому моя оценка ситуации в Армении неизменна. Последние 20 лет государственный аппарат Армении работал только в личных интересах, а это не что иное, как государственная политика государственного террора по отношению к собственному народу.
– Не все наши читатели имеют возможность прочитать интернет-версию вашего предыдущего интервью, где вы подробно объясняли, как можно победить этот «государственный террор».
– Очень просто – надо сломать эту преступную международную экономическую систему государственного терроризма. Вот простой пример, я уже рассказывал, что мне недавно звонили армяне из Калифорнии. Рассказали, что у посольства Армении идёт демонстрация против президента Армении, очень много народа, с плакатами… Я их спрашиваю: хоть раз за эти 20 лет вы официально обратились в налоговую службу США или ФБР – откуда у чиновников, правителей, депутатов из Армении сотни миллионов, которые они держат на счетах в американских банках? Покупают особняки стоимостью десятки миллионов? Проверить и вернуть эти деньги армянскому народу. И тогда мы посмотрели бы, что произойдёт, когда их коснётся лично.
Пока эти кукловоды разного уровня – от маленьких государств до мирового масштаба будут руководить и наживаться, будут войны и террор. И не важно, как они будут преподноситься: на национальной почве, религиозной или за изменение территориальных границ.
Народная дипломатия Арбака Хачатряна
«Всё, что было наворовано у народа, вернуть народу. И обязательно публичное покаяние от всех создателей и исполнителей этой преступной финансовой системы. Потом амнистируем все кредиты, которые выдавались на создание малого бизнеса и выживание семьи простого человека. Принцип новой финансово-экономической стратегии государства – что Армении, что, кстати, и РФ, очень простой и давно известный: государство для человека, а не человек для государства. О том, что простой народ поддержит новый курс, нечего и говорить».
Նշում աղբյուրի մասին
Дата подтверждена в архиве издателя; часть отдельных страниц недоступна через исследовательский браузер. Вверху страницы встречается противоречивый год номера газеты; дата статьи и архив издателя указывают 18.08.2016.