Հայաստանն իր վրա՞ կվերցնի պատասխանատվությունը, թե՞ որոշումը կթողնի Եվրոպային
Возьмет Армения ответственность на себя или оставит решение на Европу?
Կարդալ հրատարակչի կայքումԱրհեստական բանականության օգնությամբ թարգմանություն։ Ստորև հասանելի է բնագիրը՝ համեմատության համար։
Հայաստանի Վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանը 2025 թվականի փետրվարի 10-ին քննության է ընդունել «Արբակ Խաչատրյանի ընտանիքն ընդդեմ պետական ահաբեկչության» քրեական գործ №17846122-ը։ Հայաստանում հակակոռուպցիոն դատարանները ստեղծվել են կոռուպցիոն գործերի մասնագիտական ու արդյունավետ քննության համար։ Նրանց խնդիրն է պետությանը վերադարձնել վերջին 30 տարիներին պաշտոնյաների ու «էլիտաների» կողոպտած միլիարդները. գործընթացը շարունակվում է, և վերջը չի երևում։ Բայց այս քրեական գործն առաջինն ու միակն է, երբ պետությունն է պարտք կոնկրետ ընտանիքի, և բոլոր փաստերը հաստատված են։
Հետաքրքիր է՝ Հայաստանը կփոխհատուցի՞ ընտանիքին նախկին պետական ապարատի պատճառած վնասը՝ մեր կարծիքով տասնյակ միլիոն դոլար, և ինչպե՞ս դա կընդունի հայ հասարակությունը։ Հայաստանն իր վրա՞ կվերցնի պատասխանատվությունը, թե՞ որոշումը կթողնի Եվրոպային։ Հրապարակում ենք մեզ հասած՝ հայցվոր Ելենա Խաչատրյանի դիմումը Հայաստանի Վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանին։
Հարգելի դատարան, շնորհակալ եմ մեր ոչ սովորական գործը քննության ընդունելու համար և ցանկանում եմ Ձեր ուշադրությունը հրավիրել որոշ հանգամանքների վրա։
1. Քննիչներն ու դատավորները ծանո՞թ են 2004 թվականի դատավարության նյութերին, որն անցկացվել է ապրանքի «կորստից» 10 տարի անց, և որին իրենք էլ հղվում են։ Դրանցում կան քննիչի ու այս հանցավոր գործողության գլխավոր կատարող Հայկ Դիլանյանի չափազանց կարևոր ցուցմունքները։ Նշվում են նաև գլխավոր կատարողների անունները՝ Վազգեն Սարգսյան՝ Հայաստանի նախկին վարչապետ, Հայկ Դիլանյան՝ նախագահի հատուկ հանձնարարություն ստացած ներկայացուցիչ, ռազմական ոստիկանության պետ Վահրամ Խորխոռունի, պաշտպանության նախարարության ֆինանսաբյուջետային վարչության պետ Մավրիկ Ավետիսյան։
Քննիչը ցուցմունք է տվել՝ ում է ապրանքը հանձնել պահպանման, հայտնել, որ դրա վերաբերյալ ոչ մի փաստաթուղթ չի ստացել, այսինքն՝ պահպանման հանձնված ապրանքը պաշտոնապես չի ձևակերպվել։ Նա հստակեցրել է, որ Արբակ Խաչատրյանի վերաբերյալ դատական որոշումը բռնագրավում չի նախատեսել, բայց ապրանքը վերադարձնել չի հաջողվել, քանի որ այն անհետացել էր։ Կցում եմ ցուցմունքների տեքստը. բնօրինակը դատարանում է՝ գործի նյութերում։
2. Ինչո՞ւ այս գործով զբաղվել է ոչ թե դատավարական առումով անկախ պաշտոնյա՝ քննիչը, այլ ներգրավվել է ամբողջ պետական ապարատը։ Սա հաստատված է Հայկ Դիլանյանի՝ 2004 թվականի ցուցմունքներով։ Դատարանի նախագահի՝ հարձակման մեջ իր դերի մասին հարցին նա պատասխանել է, որ նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանից ստացել է հատուկ լիազորություններ և այս հատուկ գործողության ընթացքում ղեկավարել բոլոր գերատեսչություններին։ Ուշադրություն եմ հրավիրում, որ տան վրա հարձակման ընթացքում ուժային գերատեսչությունների ներկայացուցիչները տարածքում տեսանկարահանում էին անում։
Հետևաբար՝ դրա վրա արձանագրված են ցուցմունքներում նշված կողոպուտի բոլոր մասնակիցները՝ ռազմական ոստիկանության, ազգային անվտանգության ծառայության, պաշտպանության նախարարության, նախագահի անվտանգության ծառայության աշխատակիցները… Տեսագրություններն արխիվում են, շուտով կբացահայտվեն։ Ինչո՞ւ են բոլորը ներգրավվել, եթե, ինչպես ասում եք, սա «քաղաքացիական ընտանիքի դեմ տնտեսական գործ» է։ Ի՞նչ է սա, եթե ոչ պետական ահաբեկչություն։
3. Մի՞թե սա վաղեմության ժամկետն անցած տնտեսական գործ է։ Այդ դեպքում ինչո՞ւ 2004 թվականին՝ ապրանքի անհետացումից 10 տարի անց, որը գույքագրման ժամանակ քննիչը գնահատել էր հարյուրավոր հազար ԱՄՆ դոլար, պաշտպանության նախարարությունից դիմում են սկեսրայրիս և ստիպում ստորագրել այսպես կոչված խաղաղության պայմանագիր՝ հրաժարում գողացված ապրանքի պահանջներից 30 հազար ԱՄՆ դոլարի դիմաց և խոստումով՝ «Սերժը Պուտինին կխնդրի Արբակին Լեֆորտովոյից ազատել»։ Պատկերացնո՞ւմ եք այսօրվա գնահատմամբ ինչ գումար է ստացվում. Հայաստանի բյուջեն կհերիքի՞։ Սկեսրայրս այդ ժամանակ հիվանդ էր սկեսուրիս ինքնասպանությունից հետո, իսկ Արբակը Հայաստանում ղեկավարության պատվերով ձերբակալված էր Ռուսաստանում. հաստատող փաստաթղթերը կան։ Այս խոստումն ապացուցելի չէ և, իհարկե, թղթի վրա չի արձանագրվել, բայց գրում եմ՝ հասկանաք, թե ինչ «խաղաղության պայմանագիր» էր։ Ակամա համեմատվում են այս 30 հազարը և Հուդայի 30 արծաթները։
Ի վերջո, որտե՞ղ է մեր գույքը։ Մի՞թե 30 տարում ոչինչ չգտան։ Այնտեղ մեքենաներ, նոր «Մերսեդես» ավտոբուսներ և այլն կային, տեխնիկական անձնագրեր ունեին։ Թեև կեղծ փաստաթղթերով մեքենաներից մեկը գտել են Ղարաբաղում. սա էլ գործի նյութերում կա։
Հասկանալի է՝ այս գործը հանրային հսկայական արձագանք կունենա, հարձակման բոլոր վկաները՝ օրինակ այն ժամանակ դեռ երիտասարդ զինծառայողները, ցուցմունք կտան։ Հասկանալի է՝ ինչու 2004 և 2013 թվականներին գործը կոծկեցին ու բողոքները մերժեցին. պաշտպանության նախարար Սերժ Սարգսյանը նախագահ դարձավ. ո՞վ նրա դեմ դուրս կգա։
Սկեսուրիս ինքնասպանությունից, տան կողոպուտից, ամուսնուս ձերբակալություններից ու բազմաթիվ մահափորձերից հետո ստիպված էինք մեր տները չնչին գումարով վաճառել և հայրենիքը լքել. ոմանք՝ Եվրոպա, ոմանք՝ Ռուսաստան։ Այս ամենն առկա է հայկական այսպես կոչված անվտանգության ծառայության, ՊԱԿ-ԱԴԾ-ի փաստաթղթերում ու հոդվածներում. մի մասը փոխանցվել է նաև Ռուսաստան։ Ըստ երևույթին՝ Աստված պաշտպանել է ընտանիքս ու ամուսնուս։ Այսքան մահափորձից, ՊԱԿ-ի նկուղներում՝ ներառյալ Լեֆորտովոյում, երեք ձերբակալությունից հետո նա ողջ մնաց, իսկ հարձակման գլխավոր մեղավոր-մասնակիցները՝ Վահրամ Խորխոռունին և Մավրիկ Ավետիսյանը, որոնք, Հայկ Դիլանյանի 2004 թվականի դատական արձանագրության ցուցմունքներով, անձամբ ընդունել էին ապրանքը, և Հայաստանի նախկին վարչապետ Վազգեն Սարգսյանը սպանվեցին։ Մյուսները մահացան կամ անօթևան դարձան… Չգիտեմ՝ ինչու այդ նախագահը դեռ ողջ է, բայց վստահ եմ՝ աստվածային պատիժը նրան էլ կհասնի։
Իշխանափոխությունից հետո որոշեցինք, որ երկրում իրավիճակը փոխվել է, և ամուսինս ու որդիս Հայաստան վերադարձան։ Վեց տարի հյուրանոցներում էին ապրում, բնակարաններ վարձում, ընկերություն ստեղծեցին… Պատկերացնո՞ւմ եք՝ ինչքան գումար է ծախսվել, ինչքան պարտք կա. սա էլ պետք է փոխհատուցվի։ Բողոք ներկայացրին, երկու տարի քննություն է ընթանում… և ստացան պատասխան՝ «Տնտեսական գործ է։ Վաղեմության ժամկետն անցել է»։ Չեմ հասկանում՝ առկա այսքան ցուցմունքներով ինչու է դատարանն այսպիսի որոշում ընդունում… Կասկածում եմ, թե Գեբելսը կամ Հիտլերն անձամբ ներկա են եղել իրենց թշնամիների սպանությանն ու կողոպուտին. դա կատարում էին ՍՍ-ն և Գեստապոն։
Իսկ Ձեր առջև եղած մեր գործում նրանք անձամբ են մասնակցել, և կան կատարողների՝ քննիչի ու նախագահի՝ «Ա. Խաչատրյանի տուն» գործողության հատուկ ներկայացուցչի ցուցմունքները։ Արդար որոշման համար նյութերն ավելի քան բավարար են։ Էլ ի՞նչ է պետք։ Հույս ունեինք, որ իշխանափոխությամբ պետության իրավիճակը փոխվել է… Դեռ հույս ունեմ ու հավատում եմ՝ կան պատասխանատու, ազնիվ և խղճով քննիչներ ու դատավորներ։ Որոշումը նրանցից է կախված։ Աստվածային պատիժը վաղ թե ուշ բոլորին կհասնի. ամուսինս հոդվածներից մեկում գրել էր՝ «ղեկավարության ցանկացած որոշման համար պատասխան է տալիս ժողովուրդը»։
Դուք դեռ կարծո՞ւմ եք՝ առաջին պատերազմում հաղթանակի է հասցրել Ձեր Ղարաբաղ կոմիտեն։ Դուք դեռ ամբողջ ճշմարտությունը չգիտեք։ Չգիտե՞ք՝ ով է վճռորոշ պահին հատուկ տեխնիկա գնել ու բերել, ով է սովի ժամանակ երկիր հաց բերել։ Ամուսինս. նախկինում այս մասին լռում էի։ Պարզապես ո՛չ նա, ո՛չ օգնող ու կատարող մարդիկ երբեք այդ մասին չեն խոսել. գովազդ, փառք կամ դափնիներ պետք չէին։ Դա անում էին ժողովրդի ու երկրի համար, որտեղ Դուք այսօր «աշխատում և ապրում եք»։
Համեմատել բնագրի հետ · Русский
Апелляционный антикоррупционный суд Армении 10 февраля 2025 года принял к рассмотрению уголовное дело №17846122 «Семья Арбака Хачатряна против государственного террора». Антикоррупционные суды в Армении были созданы для профессионального и эффективного рассмотрения дел коррупционного характера, их задача — вернуть государству награбленные за последние 30 лет чиновниками и «элитами» миллиарды; этот процесс идет и конца его не видно. Но данное уголовное дело — первое и единственное, когда государство должно конкретной семье, и все факты имеют подтверждение.
Интересно, компенсирует ли Армения ущерб (по нашему мнению, десятки миллионов долларов), причиненный семье бывшим госаппаратом республики, и как воспримет этот факт армянское общество? Возьмет Армения ответственность на себя или оставит решение на Европу? Публикуем попавшее к нам обращение истца — Елены Хачатрян — к Апелляционному антикоррупционному суду Армении.
Уважаемый суд, благодарю, что приняли к рассмотрению наше неординарное дело и хочу обратить ваше внимание на некоторые аспекты:
1. Ознакомлены ли следователи и судьи с материалами процесса 2004 года, который состоялся через 10 лет после того, как товар был «потерян» и на который они же ссылаются? В них есть сверхважные показания следователя и главного исполнителя этого преступного действия Айка Диланяна. Там же названы имена главных исполнителей — Вазген Саркисян (Бывший Премьер-министр Армении), Айк Диланян — представитель Президента, получивший особое поручение, начальник военной полиции Ваграм Хорхоруни, руководитель финансово-бюджетного управления Министерства обороны Аветисян Маврик.
Следователь дал показания: кому передал товар на хранение, сообщил, что не получил об этом ни одного документа (т.е. не было официального оформления сданного на хранение товара); уточнил, что в судебном решении на Хачатряна Арбака конфискация не была предусмотрена, но товар вернуть не получилось, так как он пропал. Я прилагаю текст показаний (оригинал в суде в материалах дела).
2. Почему данным делом занимался не следователь — процессуально независимое должностное лицо, а был задействован целый государственный аппарат? Это подтверждено показаниями Айка Диланяна (2004 г.): на вопрос Председателя суда о его роли в нападении тот ответил, что получил особые полномочия от президента Левона Тер Петросяна и руководил в этой спецоперации всеми ведомствами. Хочу обратить ваше внимание, что во время нападения на дом на территории велась видеосъемка (представителями силовых ведомств), соответственно, на ней зафиксированы все участники грабежа, указанные в показаниях — сотрудники военной полиции, службы нацбезопасности, министерства обороны, службы безопасности Президента… Записи есть в архиве, скоро они будут раскрыты. Почему же все они были задействованы, если, как вы говорите, это — «хозяйственное дело против гражданской семьи»? Что это, как не государственный террор?
3. Разве это — хозяйственное дело с прошедшим сроком давности? Тогда почему в 2004 году, через 10 лет после исчезновения товара, оцененного следователем во время описи в сотни тыс.долл США ( представляете, какая сумма получается при сегодняшней оценке? хватит ли бюджета Армении?), из Министерства обороны обращаются к свекру (он в это время болел после суицида свекрови, а Арбак был арестован в России по заказу руководства Армении — подтверждающие документы есть), и принуждают его подписать, так называемый, мирный договор — отказ от претензий по украденному товару за 30 тыс. долл. США и обещание, что «Серж попросит Путина освободить Арбака из Лефортово». Хотя это недоказуемо, данное обещание, конечно же, не зафиксировано на бумаге, но я пишу, чтобы вы понимали, что это за «мирный договор»… Невольно приходит сравнение этих 30 тыс. и 30 сребреников Иуды.
В конце концов, где наше имущество? Неужели за 30 лет не смогли найти ничего? Там же были машины, новые автобусы «Мерседес» и т.д., у них же были техпаспорта! Хотя одну из машин с поддельными документами нашли в Карабахе (в материалах дела это тоже есть).
Понятно, что это дело будет иметь огромный общественный резонанс ; ясно, что все свидетели нападения (например, военнослужащие, которые были в то время еще молодыми людьми) дадут показания; понятно, почему в 2004, в 2013 гг. дело замяли и по жалобам были отказы — министр обороны Серж Саргсян стал президентом, кто против него пойдет?
После суицида свекрови, ограбления дома, арестов и многочисленных покушений на жизнь мужа (все это есть в документах армянской службы, так называемой, безопасности (кое-что они передали и в Россию), КГБ-ФСБ и в статьях) мы вынуждены были за копейки продать свои дома и покинуть родину; уехали, кто в Европу, кто в Россию. Видимо бог защищал мою семью и моего мужа — после стольких покушений, трех арестов в подвалах КГБ (в том числе в Лефортово) он остался жив, а главные виновники-участники нападения — Ваграм Хорхоруни и Маврик Аветисян, которые (по показаниям Айк Диланяна из протокола суда 2004 г.) лично приняли товар, и Вазген Саркисян (Бывший Премьер-министр Армении) — были убиты, остальные умерли или стали бомжами… Не знаю, почему этот президент еще жив, но уверена, что божья кара и его настигнет!
Когда власть поменялась, мы решили, что ситуация в стране изменилась, и муж с сыном вернулись в Армению. Шесть лет они жили в гостиницах, арендовали квартиры, создали фирму… представляете сколько денег потрачено, сколько долгов… (это тоже должно быть компенсировано). Подали жалобу, два года идет следствие… и получили ответ: «Хозяйственное дело. Срок давности прошел». Не понимаю, почему при всех имеющихся показаниях суд принимает такое решение… Я сомневаюсь, что Геббельс или Гитлер сами присутствовали при убийстве или ограблении своих врагов, это исполняли СС и Гестапо, а в нашем деле, которое перед вами, они участвовали лично и есть показания исполнителей — следователя и спецпредставителя президента по операции «дом А.
Хачатряна». Материалов для вынесения справедливого решения предостаточно. Что для этого еще нужно? Мы надеялись, что со сменой власти ситуация в государстве изменилась… Я все же надеюсь и верю, что есть ответственные, честные и совестливые следователи и судьи. Решение зависит от них. Божья кара рано или поздно настигнет всех; муж в одной из статей писал: «за любое решение руководства отвечает народ».
Вы ведь до сих пор думаете, что к победе в первой войне привел ваш Карабахский комитет? Вы до сих пор не знаете всей правды. Вы ведь не знаете, кто в критический момент закупил и привез спецтехнику? Кто завез в страну хлеб в голодное время? Мой муж (я раньше об этом молчала). Просто ни он, ни люди, которые помогали и исполняли, никогда об этом не говорили, им не нужна была реклама, слава, лавры, они делали это для народа и страны, в которой вы сегодня «работаете и живете».
Նշում աղբյուրի մասին
Publication date supplied by the personal archive; it may differ from the original publication date.