Դիմում Նիկոլ Փաշինյանին. պատմության մեջ որպես ճշմարտության վկա մտնելու հնարավորություն
Обращение к Николу Пашиняну: шанс войти в историю как свидетель правды
Կարդալ հրատարակչի կայքումԱրհեստական բանականության օգնությամբ թարգմանություն։ Ստորև հասանելի է բնագիրը՝ համեմատության համար։
Այս քայլը կարող է պատմական դառնալ՝ Հայաստանի համար և ոչ միայն…
Խմբագրությունից / դիմողի վստահված անձի ներածական խոսքը
Հրապարակում է՝ դիմողի վստահված անձը՝ Ա. Խաչատրյան
Այս դիմումն ուղղված է Հայաստանի Հանրապետության վարչապետին և վերաբերում է մարդու իրավունքների լուրջ ու համակարգային խախտումներին, որոնք կազմակերպվել են պետական կառույցների՝ ներառյալ իրավապահ մարմինների, դատարանների ու հատուկ ծառայությունների անմիջական կամ անուղղակի մասնակցությամբ։
Խոսքը ոչ միայն քաղաքացիական, սոցիալական ու գույքային իրավունքների կոպիտ խախտումների մասին է, այլ նաև հանցագործությունների հետքերի նպատակային քողարկման, ապացույցների ոչնչացման, արդարադատության հասանելիության մերժման և դատական համակարգի հետ մանիպուլյացիաների։ Ավելի քան երկու տարի քննություն է անցկացվել, ապա՝ փակ դատական նիստեր, որոնք խախտել են արդար դատաքննության տարրական սկզբունքները։ Ոչ մի դատարան գործի էության վերաբերյալ պատասխան չի տվել։ Այս գործողություններն ունեցել են համակարգային բնույթ և իրականացվել պետական ու ուժային կառույցների՝ ներառյալ Ազգային անվտանգության ծառայության, Ռազմական ոստիկանության, Քննչական կոմիտեի և քաղաքացիների իրավունքները պաշտպանելու համար ձևականորեն կոչված այլ մարմինների մասնակցությամբ։
Առանձնահատուկ մտահոգություն է առաջացնում այն, որ գործին ներգրավվել են նաև օտարերկրյա պետության՝ Ռուսաստանի Դաշնության հատուկ ծառայությունները, ինչը իրավիճակն ավելի տագնապալի է դարձնում և դուրս բերում զուտ ներքին հակամարտության շրջանակից։ Արբակ Խաչատրյանը մատնանշում է իր դեմ անհեթեթ ու փոխբացառող մեղադրանքների կիրառումը՝ պետական հեղաշրջման փորձից մինչև միջազգային ահաբեկչության հետ կապերը՝ իրեն վարկաբեկելու ու որպես «քաղաքական սուբյեկտ» չեզոքացնելու նպատակով։ Նամակում առանձին ընդգծվում է Հայաստանի երեք նախկին նախագահների անգործությունը, թողտվությունը կամ հանցակցությունը, որոնցից յուրաքանչյուրն իր դերն է ունեցել բռնաճնշումների շարունակության մեջ։
Այս նյութը հրապարակում ենք՝ առաջնորդվելով հանրային շահով և տասնամյակներ շարունակ թաքցված փաստերը հանրայնացնելու անհրաժեշտությամբ։ Նամակում նկարագրված հանգամանքները պահանջում են ոչ միայն հանրային ուշադրություն, այլ նաև միջազգային իրավական արձագանք։
—————————————————
Բաց նամակ Հայաստանի Հանրապետության վարչապետին
Հարգելի պարոն վարչապետ, Ձեզ եմ դիմում բացառիկ հարցով. կարծում եմ՝ համաշխարհային դատական պրակտիկայում նման նախադեպ դեռ չի եղել։ Բայց նախքան էությանն անցնելը ցանկանում եմ բացատրել իմ այս որոշումը։ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո, չնայած հիմնական պետական ինստիտուտները դեռ ձևավորված չէին, էլեկտրաէներգիայի, գազի ու սննդի պակասին, պետական բանկային հաշվի բացակայությանը և այլն, տարածաշրջանի իրավիճակի վրա ազդում էր հենց Հայաստանը, ոչ թե նավթ, գազ և դեպի ծով անմիջական ելք ունեցող հարևանները։ Դուք ծանոթ եք հանրապետության ղեկավարների առաջին «խմբաքանակին» և հասկանում եք, որ սա նրանց վաստակը չէ. նրանց «արդյունավետությունը», հատկապես իշխանության հաջորդականության հարցերում, ակնհայտ է։
Նրանք ընդամենը «գովազդային ցուցանակ» էին, իսկ մարդիկ, որոնք իսկապես գործել և Ղարաբաղյան 1-ին պատերազմում հաղթանակի պայմաններն էին ստեղծել, ստվերում էին… Ոչ ոք չգիտեր՝ ինչպես և ինչ ռեսուրսներով դա արվեց։ Լավ է, որ չգիտեին, այլապես այժմ Բաքվի բանտում ամեն ինչ կպատմեին։ Ամրապնդվելով՝ «իշխանությունը», հաղթողների դափնիներն իրեն պահելու և ճշմարտությունը թաքցնելու համար, ցանկացած միջոցներով ոչնչացնում էր անհարմար մարդկանց։ Այդ ժամանակ էլ սկսվեց հարձակումը իմ ու ընտանիքիս վրա։ Այժմ մանրամասն չեմ նկարագրի այդ իրավիճակը.
Դուք՝ որպես պետության ղեկավար, համապատասխան կազմակերպությունների միջոցով կարող եք ստուգել ասվածը, ծանոթանալ փաստաթղթերին, ներառյալ փակ արխիվներից։ 2022 թվականին մեր ընտանիքը դիմեց Հայաստանի Հանրապետության գլխավոր դատախազին՝ վերջապես ճշմարտությունը բացահայտելու համար։ Լիովին վստահ էի, որ դա Հայաստանին օգուտ կբերի. մեղավորների պատիժն ինձ համար երկրորդական էր։ 2022 թվականի օգոստոսի 31-ին Հայաստանի Հանրապետության Քննչական կոմիտեի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում քրեական գործ հարուցվեց։
Ամբողջովին վստահ էի, որ դա Հայաստանին օգուտ կբերի. մեղավորների պատիժն ինձ համար երկրորդական էր։ Քննությունը տևեց ավելի քան երկու տարի, ապա 4 ամսվա ընթացքում անցանք բոլոր դատական ատյաններով։ Նիստերը փակ էին, նույնիսկ փաստաբաններին չէին թույլատրում մասնակցել։ Ոչ մի ատյան գործի էության վերաբերյալ պատասխան չտվեց։ Որոշումները հետևյալն էին՝ «վաղեմության ժամկետն անցել է», «հանցագործության հատկանիշներ չկան», «հնարավոր է՝ Ա. Խաչատրյանը պետությանը պարտք էր…»։ Դատավորը նույնիսկ չէր ծանոթացել 1995 թվականի դատարանի որոշմանը։
Վերջին ատյանն ընդհանրապես հրաժարվեց գործն ընդունել քննության։ Ես վիրավորված չեմ և չեմ բողոքում. հասկանում եմ, որ երիտասարդները՝ գործող դատավորներն ու դատախազները, որոնք դաստիարակվել ու կրթվել են հին համակարգում, պարզապես չեն կարող նույնիսկ պատկերացնել, որ կարելի է լուռ նշանակալի գործեր անել ու անշահախնդիր օգնել… Ուզում եմ հավատալ, որ սա գիտակցված թողտվություն չէ։ Աստված նրանց դատավորն է։ Ճշմարտությունը միշտ դուրս է գալիս։ Դուք դա գիտեք։ Իսկ ես ամեն ինչ կանեմ, որ գործը դառնա Եվրոպայի ամենաաղմկահարույցը։
Ներկայում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան դիմելու փաստաթղթերի փաթեթն ամբողջությամբ պատրաստ է։ Հայաստանի ամբողջ պետական ապարատի հարձակումն էր, իսկ երբ ուժերը չբավարարեցին, օգնության դիմեցին Ռուսաստանի հատուկ ծառայություններին։ 2003 թվականին ես ՌԴ մարդու իրավունքների հանձնակատարի խորհրդականն էի։ Մեղադրում էին եվրոպական գումարներով ՀՀ-ում հեղաշրջման փորձի և միաժամանակ բեն Լադենի հետ ընկերության, չեչեն անջատականներին զենք մատակարարելու ու Հայաստանում պատվիրված սպանությունների մեջ։ Պահանջում էին ինձ մեկուսացնել, որպեսզի ռուս-հայկական բարեկամությունը չքանդվի։
Արդյունքում 2,5 տարի անցկացրեցի Լեֆորտովոյում. մահափորձեր ու երկարամյա հետապնդում…
1994 թվականին իմ տան վրա հարձակման ժամանակ Դուք երիտասարդ լրագրող էիք, գալիս էիք այնտեղ և տեսնում, թե ինչպես էր տունը՝ տարեց ծնողներիս ու վեց փոքրահասակ երեխաների բնակության վայրով, 6 ամիս շրջապատված ինքնաձիգավորներով։ Գիտեք, որ մայրս, չդիմանալով ճնշմանը, ինքնասպան եղավ… Ակնհայտ է ամբողջ պետական մեքենայի հարձակումը ընտանիքի վրա՝ նախագահի անվտանգության ծառայություն, պաշտպանության նախարարություն, քննչական կոմիտե, ռազմական ոստիկանություն։ Պահպանման համար տարված գույքը կողոպտվել էր նախագահի աշխատակազմում ու պաշտպանության նախարարությունում և այլն։
ՀՀ երեք նախկին նախագահներից յուրաքանչյուրն իր ներդրումն ունեցավ հետապնդման մեջ. մեկը սկսեց այս ամենը, մյուսը անձնական կապերով ներգրավեց Ռուսաստանի հատուկ ծառայություններին, մեկ ուրիշը լուռ կատարող-վկա էր… Յուրաքանչյուրի մասնակցության աստիճանը կորոշի դատարանը։ Վստահ եմ, որ մանրամասն ուսումնասիրությունից հետո եվրոպացի դատախազներն այս աննախադեպ գործն ըստ իրավասության կփոխանցեն Հաագայի տրիբունալին։
Ընտանիքիս պաշարմանը ներկա մարդիկ պատմել են, թե ինչպես էիք Դուք՝ որպես լրագրող, գալիս և ինչպես էիք այն ժամանակ գնահատում իրավիճակը։ Առաջարկս Ձեզ՝ հանդես գալ որպես վկա Ստրասբուրգի դատարանում, իսկ անհրաժեշտության դեպքում՝ նաև Հաագայի դատարանում։ Սա կլինի աննախադեպ փաստ, երբ պետությունը ղեկավարող մարդը միջազգային դատարանում ցուցմունք է տալիս Ճշմարտության կողմում՝ հակառակ իր երկրի վստահությունը կորցրած դատաիրավական համակարգի որոշմանը։
Հարգանքով՝ Արբակ Խաչատրյան
—————————————————
• Հրապարակվում է հանրությանը և միջազգային իրավապաշտպան կառույցներին տեղեկացնելու նպատակով։ •
Համեմատել բնագրի հետ · Русский
Этот шаг может стать историческим – для Армении и не только․․
От редакции / вступительное слово доверенного лица заявителя
Публикует: доверенное лицо заявителя – А. Хачатрян
Настоящее обращение адресовано Премьер-министру Республики Армения и касается серьезных и системных нарушений прав человека, организованных при прямом или косвенном участии государственных структур, включая правоохранительные органы, суды и специальные службы.
Речь идёт не только о грубых нарушениях гражданских, социальных и имущественных прав, но и о целенаправленном сокрытии следов преступлений, уничтожении доказательств, отказе в доступе к правосудию и манипуляциях с судебной системой. На протяжении более чем двух лет проводилось следствие, а затем – закрытые судебные заседания, нарушающие элементарные принципы справедливого судебного разбирательства. Ни один суд не дал ответа по существу дела. Эти действия носили системный характер и осуществлялись при участии государственных и силовых структур, включая Службу национальной безопасности, Военную полицию, Следственный комитет и другие органы, формально призванные защищать права граждан.
Особую обеспокоенность вызывает тот факт, что, в дело были втянуты и спецслужбы иностранного государства (Российской Федерации), что делает ситуацию ещё более тревожной и выводит её за рамки исключительно внутреннего конфликта. Арбак Хачатрян указывает на применение против него абсурдных и взаимоисключающих обвинений – от попытки государственного переворота до связей с международным терроризмом – с целью его дискредитации и нейтрализации как «политического субъекта». В тексте письма отдельно подчёркивается бездействие, попустительство или соучастие трёх бывших президентов Армении, каждый из которых сыграл свою роль в продолжении репрессий.
Мы публикуем этот материал, руководствуясь общественным интересом и необходимостью предать гласности факты, утаиваемые в течение десятилетий. Обстоятельства, описанные в письме, требуют не только публичного внимания, но и международного правового реагирования.
—————————————————
Открытое письмо Премьер-министру Республики Армения
Уважаемый господин Премьер-министр, Я обращаюсь к Вам по исключительному вопросу, думаю, такого прецедента в мировой судебной практике еще не было; но, прежде чем перейду к сути, хочу объяснить это свое решение. После распада СССР, несмотря на то, что не были еще сформированы ключевые государственные институты, нехватку электроэнергии, газа, продовольствия, отсутствие банковского государственного счета и т.д., именно Армения влияла на ситуацию в регионе, а не соседи, имевшие нефть, газ и прямой выход к морю.
Вы знакомы с первой “партией” руководителей Республики и понимаете, что это не их заслуга (их “эффективность” , особенно в вопросах преемственности власти, налицо), они были лишь “рекламной вывеской”, а те люди, которые реально действовали и создали условия для победы в 1-ой Карабахской войне, были в тени… никто не знал как и какими ресурсами это было сделано (хорошо, что не знали, иначе, сейчас все в бакинской тюрьме рассказали бы). Окрепнув “власть”, чтобы сохранить лавры победителей за собой и скрыть правду, любыми способами уничтожала неудобных людей.
Тогда же началось нападение на меня и мою семью. Я не буду сейчас в подробностях описывать эту ситуацию, Вы, как Руководитель государства, можете через соответствующие организации проверить сказанное, ознакомиться с документами (в том числе из закрытых архивов). В 2022 году наша семья обратилась к Генеральному прокурору Республики Армения, чтобы, наконец, раскрыть правду. Я был полностью уверен, что это принесёт пользу Армении, наказание виновных было для меня второстепенным. 31 августа 2022 года в следственном отделе административных округов Аван и Нор Норк Следственного комитета Республики Армения было возбуждено уголовное дело.
Я стопроцентно был уверен, что это принесет пользу Армении, наказание виновных было для меня второстепенным. Следствие продолжалось более двух лет, затем в течение 4 месяцев были пройдены все судебные инстанции, заседания проводились в закрытом режиме, не были допущены даже адвокаты. Ни одна инстанция не дала ответа по существу дела, вынесенные решения: “истёк срок давности”, “нет признаков преступления”, “возможно, А. Хачатрян был должен государству…” (судья даже не ознакомился с решением суда 1995 г.!).
Последняя инстанция вовсе отказалась принимать дело к рассмотрению. Я не обижен и не жалуюсь, понимаю, что молодежь – действующие судьи и прокуроры, воспитанные и выученные старой системой, просто не могут даже представить себе, что можно тихо делать какие-то значимые вещи и бескорыстно помогать… Хочется верить, что это не осознанное потворство. Бог им судья. Правда всегда выходит наружу. Вы это знаете. А я сделаю все, чтобы дело стало самым резонансным в Европе. В настоящее время уже полностью готов пакет документов для обращения в Европейский суд по правам человека.
Нападение целого государственного аппарата Армении, а когда не хватало сил обратились за помощью к спецслужбам России (2003 г, я в это время был Советником Уполномоченного по правам человека РФ): обвиняли в попытке переворота в РА европейскими деньгами и одновременно в дружбе с Бен Ладеном, поставке оружия чеченским сепаратистам и заказных убийствах в Армении, требовали меня изолировать, чтобы не разрушилась российско-армянская дружба. В результате – 2,5 года я провел в Лефортово; покушения и многолетнее преследование…
Во время нападения на мой дом в 1994г. Вы были молодым журналистом, приходили туда, видели, как территория с домом, в котором жили пожилые родители и шестеро малолетних детей, в течение 6-ти месяцев была окружена автоматчиками, знаете, что моя мать, не выдержав давления, покончила с собой… Налицо нападение целой государственной машины на семью – служба безопасности президента, министерство обороны, следственный комитет, военная полиция; вывезенное на хранение имущество было разворовано в президентском аппарате и министерстве обороны и т.д.
Каждый из трех бывших президентов РА внесли свой вклад в преследование: кто-то все это начал, кто-то, используя личные связи, привлек российские спецслужбы, кто-то был молчаливым исполнителем-свидетелем… степень участия каждого определит суд. Я уверен, что после детального изучения это беспрецедентное дело будет передано европейскими прокурорами по подсудности в Гаагский трибунал.
Люди, которые присутствовали при осаде моей семьи, рассказали, как Вы, будучи журналистом, приходили и как оценивали тогда ситуацию. Моё предложение к Вам – выступить свидетелем в Страсбургском суде, а при необходимости и в Гаагском. Это будет беспрецедентный факт, когда человек, руководящий государством, выступает в международном суде с показаниями на стороне Правды, вразрез с решением потерявшей доверие судебно-правовой системы его страны.
С уважением, Арбак Хачатрян
—————————————————
• Публикуется с целью информирования общественности и международных правозащитных структур. •
Նշում աղբյուրի մասին
Publication date supplied by the personal archive; it may differ from the original publication date.