The Russian side’s strange behavior is creating anti-Russian sentiment in Armenia — Arbak Khachatryan
Ռուսական կողմի տարօրինակ վարքի պատճառով է, որ Հայաստանում հակառուսական տրամադրություններ են ստեղծվում․ Արբակ Խաչատրյան
Read on the publisher’s websiteAI-assisted translation. The original article is available below for comparison.
First News interviews political analyst Arbak Khachatryan, former adviser to Russia’s human rights commissioner.
— Mr Khachatryan, Russia’s incomprehensible conduct toward Armenia creates anti-Russian sentiment with unpredictable consequences. Many believe the day is near when Russia may lose even its unnaturally loyal ally. Do you consider that outcome likely?
— There is no smoke without fire, they say. In a recent discussion that was partly a debate, I said a proper assessment requires a retrospective look, judging Vladimir Vladimirovich’s almost twenty-year rule “by its fruits.” I also asked what was probably a very unexpected question: had participants ever considered what logic Russia’s president follows and what priorities guide him? As expected, my suggestion was not unanimously accepted. In response to their astonished looks, I merely offered several arguments explaining why I asked.
I am convinced Putin’s resignation would affect the world like the first encounter with extraterrestrials or the discovery of lost Atlantis…
— You mean Russia’s losses and failures during that period: tangled, difficult relations with Japan, China and Iran; deteriorating relations with most former Soviet republics, including Ukraine and Georgia; economic sanctions and NATO troops encircling Russia?
— The list could continue, but I will choose two things that concern me most. For me as an Armenian, Vladimir Vladimirovich’s special attitude toward Turks is, if not unacceptable, deeply troubling. To avoid having this dismissed as an unsupported assumption, I reminded participants how Putin saved Erdoğan as he was losing power, acting exactly like another Vladimir a century earlier—Ulyanov. Vladimir Ilyich Lenin then helped Turkey on its deathbed, like a heaven-sent aralez, a mythical healer, or an unexpected lifeline.
Soon after recovery, Turkey nevertheless behaved ungratefully and joined Russia’s opponents. Now Putin flirts with Erdoğan, hoping to realize projects vital to Russia—a nuclear power plant in Turkey, the Blue Stream pipeline and others—which never materialize. In an earlier article on the issue, the analyst voiced these doubts years ago. Having landed on his feet like an agile cat, Recep Pasha’s appetite grew so much that, forgetting all gratitude, he aspires to snatch pieces even from the one who restored him.
Turkey has openly begun realizing its “Great Turan” dream. Today it lays claims in the Caucasus; tomorrow it will reach Crimea, then Tatarstan—Russia itself… Against that backdrop Russia’s inadequate conduct toward friendly countries is very strange. Instead of supporting its natural ally Armenia—perhaps supremely confident of its loyalty, or as I see it, its lack of alternatives—it courts Turkey’s younger brother Azerbaijan, a hypothetical EAEU member, relinquishing its former positions and surrendering allies.
Another fact: please seek no subtext, I merely record it. Kazan, Grozny and Ufa flourish increasingly, while Russia, bursting with natural resources, inexplicably weakens—though honesty requires noting that years ago the picture was reversed…
— Years ago, in open letters to Putin published in Russian media from Lefortovo prison, where false denunciations of arms supplies to Osama bin Laden and Shamil Basayev had landed you, you warned of threats to Russia. You said Russia needed dignified partners more than vassals ready for unquestioning service; that a slavish vassal willing to surrender everything, even national dignity, to save his skin was much more dangerous than a partner offering sound counterarguments on some issues. Do you still believe this? Has nothing changed?
— Alas… The metropolis remains arrogant, with the resulting sad consequences. Russia—meaning Putin—continues its personality-centred, personality-reliant great-power policy, more characteristic of tsarism and intolerant of objections. Yet the “Russian bear’s” wilfulness and immovability have done their “dirty work,” dispelling many people’s doubts through visible evidence on maps: Russia’s boundless territory occupying one-sixth of the world, and historical successes under charismatic leaders—Ivan the Terrible, Catherine II and Joseph Stalin. To me this is a paradox… As Tyutchev would say: “Russia cannot be understood by reason…” Food for thought, as they say.
There are also things I cannot leave unsaid. In my view Russia sometimes behaves ungratefully. Instead of thanking the US for curbing drug trafficking in Afghanistan and shielding the country from that scourge as far as possible, it gloats over American failure there… I, at least, cannot understand such an attitude.
— Before Joe Biden’s famous speech in the election debates, you said that after the Americans left, the Afghan version of Pandora’s box would be many times more “promising” than the Syrian one. Alas, that fear too seems to be taking “flesh and blood.”
— Unfortunately. You rightly said at the outset that Russia’s strange conduct, to put it mildly, causes rising anti-Russian sentiment. Since we are on the subject, I ask the responsible officials of this “friendly” country: can they imagine what NATO would have done had Armenia joined it in, say, 2013? I am convinced it would have left no stone standing and expelled the enemy that violated a member state’s borders. What did Russia do?.. My imprisonment in Lefortovo is a separate subject directly connected to today’s events in Armenia.
— Press reports say your isolation mainly sought to hide the real history from our compatriots and appropriate someone else’s laurels. They say people never recognize the true heroes, whose role as “crusaders” is very honourable yet undervalued.
— Nothing stays hidden in this world. The day will come to rectify the record of that turbulent period. Unless the real picture is presented, things called by their proper names and the truth told, we will have no chance of salvation. Bitter though it is to admit, Armenia discusses everything retrospectively, when it is too late and the chances to correct anything have vanished. The “well-tested” tradition of blaming predecessors is also highly developed here, although they are links in the same chain.
Can you imagine what happened? Even after a disgraceful war defeat—unprecedented in history—the incumbent government neither resigns nor stays out of the National Assembly. Have you noticed who these elected representatives are, which forces entered parliament? Of the three forces represented, the first and largest is accused of treason, depriving people of their homeland, surrendering lands and disgraceful defeat in war. The other two are accused of 30 years of plunder, ravaging and impoverishing the homeland, and greatly encouraging emigration.
Why be surprised when a senior official is suspected of espionage or being another country’s emissary and agent of influence? This began yesterday, not today. Allegorically, the grandson surrenders lands, but the desire originated in the grandfather’s mind. In other words, all are accomplices. Today the “grandfather,” forgetting decency, calls those surrendering lands traitors, although he cannot publicly justify this “ebb,” having himself reached power using that same Karabakh card. It seems the time has come to erase the traces.
What became of national awakening and the shared goal of realizing a vision of united Armenia?..
I firmly believe degraded and distorted values cause all our present misfortunes. Eliminating and humiliating society’s intellectual element, and proclaiming the supremacy of material things, promoted moral degeneration. The mutants who think of profit and filling their pockets even at the brink of losing the homeland are no accident. Understand me correctly: salvation’s sole route is restoring a value system grounded in moral standards, thought and dignified living. Demanding the return and nationalization of plundered national wealth comes from neither envy nor ill will, but hope of rescuing the country from final destruction.
Thanks to my “enlightenment,” acquaintances already know why Satan rushes headlong from his “ancestral home,” hell: he heard Armenian traders demand astronomical sums even for a square metre of his “paternal inheritance”… His only way out of that predicament is to swallow the key to hell’s gates…
— Returning to our discussion, what might the “crossfire” and “compromising-material hybrid war” begun in parliament lead to? People await a Solomonic conclusion. Do you consider that likely? The incumbents denigrate their predecessors for ravaging the country; the predecessors call the incumbents incapable and seek revenge…
— Do not forget the most important thing: the enemy is already inside Armenia, while passions grow in “Ward 20.” Thanks to security personnel’s “alert presence,” parliament’s chamber is always “sold out.” Black and white, former and current, faithful to the logic of “bread and circuses” and the genre’s demands, lecture each other. My nation’s “streetwise” element, which I personally consider more dangerous than Turks, keeps seeking the maximum advantage even from this new situation. For many, money has become paramount; they care nothing for anything else, including territorial concessions.
They still fail to realize that plunder and accumulated gold cannot save the country from imminent catastrophe. The laurels of the Artsakh movement that brought national awakening, and victory in the first Artsakh war, began withering when wholesale plunder started, when the Karabakh clan—I do not mean ordinary people—and its local Armenian petty-swindler servants began tearing the country apart. I believe destruction can be prevented and normality restored only by nationalizing assets stolen from the people in those turbulent times and freezing, by public demand, the tens of billions stripped from the homeland and held in foreign banks.
More important than those assets, however, is recognizing the danger of the accumulation craze and abandoning it in time. Given this and recent rumours of imminent Azerbaijani settlers in some Armenian provinces, I would half-jokingly, half-seriously propose a survey to discover compatriots’ real views: “Whom would you prefer as Armenia’s rulers—Turks, Azerbaijanis or representatives of the Karabakh clan?” The answer would be eloquent if, to many people’s surprise, it emerged that it was not Turks, who lived in Armenia over the past 70 years exclusively raising livestock and gardening, who seized the city centre, appropriated buildings and held Armenia’s population in banking captivity, but Karabakh-clan upstarts and their local “partners.”
I say this as an Armenian and a Republic of Armenia citizen concerned for his country’s future, still hoping Armenians’ belated wisdom will awaken…
P.S. At the end of the conversation, Khachatryan also said he was founding a party at the urging and demand of thousands of thoughtful, understanding people who deeply grasp the situation’s seriousness. Its founding congress will take place shortly.
Compare with the original text · Հայերեն
«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է քաղաքական վերլուծաբան, ՌԴ Մարդու իրավունքների պաշտպանի նախկին խորհրդական Արբակ Խաչատրյանը։
– Պարոն Խաչատրյան, Ռուսաստանի կողմից Հայաստանի հանդեպ դրսևորվող անհասկանալի վարքը հակառուսական տրամադրություններ է առաջացնում՝այստեղից բխող անկանխատեսելի հետևանքներով: Ավելին, շատերն այն համոզմանն են, որ հեռու չէ այն օրը, երբ Ռուսաստանը կարող է կորցնել նաև իր անբնականորեն հավատարիմ դաշնակցին: Այսպիսի շարունակությունը հավանական համարո ՞ ւմ եք:
– Ասում են՝ «Անկրակ ծուխ չի լինում»: Վերջերս կայացած կիսաբանավիճային մի քննարկման ժամանակ նշեցի, որ ճիշտ գնահատական տալու համար ռետրոսպեկտիվ՝ հետահայաց էքսկուրսի, Վլադիմիր Վլադիմիրովիչի գրեթե քսանամյա կառավարման ժամանակաշրջանը «պտուղով» դատելու անհրաժեշտություն է զգացվում: Դրանից զատ, քննարկման մասնակիցների համար թերևս խիստ անսպասելի մի հարց հնչեցրի. երբևէ մտածե՞լ են, թե ինչ տրամաբանության է հետևում ու ինչ առաջնահերթությամբ առաջնորդվում ՌԴ նախագահը: Ինչպես և ենթադրվում էր, ներկաների կողմից ակնարկս միանշանակ չընդունվեց ու ես՝ ի պատասխան ինձ ուղղված զարմացական հայացքների, ընդամենը բերեցի մի քանի փաստարկ այն մասին, թե ինչն է հիմք տալիս նման հարց հնչեցնելու:
Հավատացած եմ, Պուտինի հրաժարականը աշխարհի վրա նույնպիսի ազդեցություն կունենար, ինչ այլմոլորակայինների հետ առաջին հանդիպումը, կամ ասենք՝ կորսված Ատլանտիդայի հայտնաբերումը…
– Նկատի ունեք՝ , հիշյալ ժամանակամիջոցում Ռուսաստանի ունեցած կորուստներն ու արձանագրած անհաջողություննե՞րը , ասենք՝ Ճապոնիայի , Չինաստանի , Իրանի հետ ունեցած խճճված ու բարդ հարաբերությունները , միութենական նախկին հանրապետությունների մեծ մասի , այդ թվում՝ Ուկրաինայի և Վրաստանի հետ հարաբերությունների վատթարացումը , Ռուսաստանի հանդեպ կիրառվող տնտեսական սանկցիաներն ու ՆԱՏՕ – ական զորքերի օղակումը Ռուսաստանին :
– Թվարկումը կարելի է դեռ երկար շարունակել, բայց կբավարարվեմ ինձ առավելապես մտահոգողներից երկուսին: Կոնկերտ ինձ՝ հայիս համար,եթե չասենք՝ անընդունելի, ապա խիստ մտահոգիչ է Վլադիմիր Վլադիմիրովիչի առանձնահատուկ վերաբերմունքը թուրքերի հանդեպ: Իմ այս դիտարկումը ապրիորի չհամարելու համար բանավեճի մասնակիցներին հիշեցրի, թե ինչպես Պուտինը փրկեց իշխանությունը կորցնող Էրդողանին, դրսևորելով ճիշտ և ճիշտ նույնպիսի վարք, ինչ հարյուրամյա վաղեմության մեկ այլ Վլադիմիրը՝ Ուլյանովին նկատի ունեմ: Վլադիմիր Իլյիչ Լենինը, հեռավոր այն օրերին, իբրև երկնառաք արալեզ, իբրև հանկարծահաս փրկօղակ՝ օգնություն ցուցաբերեց մահվան մահճին գամված Թուրքիային, ինչը չխանգարեց վերջինիս՝ կազդուրվելուց կարճ ժամանակ անց դրսևորել ուրացողի վարք ու հայտնվել Ռուսաստանի հակառակորդների բանակում: Մեր օրերում հիմա էլ Պուտինն է սիրախաղի մեջ մտել Էրդողանի հետ՝ հույս փայփայելով կյանքի կոչել Ռուսաստանի համար կենսական նշանակության որոշ նախագծեր՝ ԱԷԿ-ի կառուցում Թուրքիայի տարածքում, «Կապույտ հոսք» գազատար և այլն, որոնք այդպես էլ կյանքի չեն կոչվում (ի դեպ, խնդրին առնչվող հրապարակումներից մեկում՝ ունեցած կասկածների մասին վերլուծաբանը բարձրաձայնել է դեռ տարիներ առաջ- Վարժ կատվի պես ոտքի կանգնելուց հետո, Ռեջեփ փաշայի ախորժակն այնքան է բացվել, որ նա՝ մոռանալով երախտագիտության բոլոր նորմերը, հավակնում է իրեն կազդուրածի ձեռքից էլ պատառներ փախցնել։
Այսօր Թուրքիան հրապարակավ է սկսել «Մեծ Թուրան» երազանքի կյանքի կոչման գործընթացը: Այսօր նա «պահանջատիրոջ» դիրքերից է սկսել հանդես գալ Կովկասում, վաղը հասնելու է Ղրիմ, օրեր անց՝ Թաթարստան, ասինքն՝ բուն Ռուսաստան… Ու այս ֆոնին խիստ տարօրինակ է Ռուսաստանի կողմից բարեկամ երկրների հանդեպ դրսևորվող անադեկվատ վարքը: Բնական դաշնակցին՝ Հայաստանին սատարելու փոխարեն (թերևս անասելի վստահ վերջինիս հավատարմությանը, իմ դիտարկմամբ՝ անելանելիությանը) փորձելով իր կողմը գրավել Թուրքիայի կրտսեր եղբորը Ադրբեջանին՝ ԵԱՏՄ հիպոթետիկ անդամին, նա զիջում է երբեմնի իր դիրքերն ու հանձնում՝ դաշնակիցներին: Մեկ այլ փաստի մասին ևս: Խնդրում եմ ասածիս մեջ տողատակ չփնտրել, ես փաստն եմ միայն արձանագրում… Կազանը, Գրոզնին, Ուֆան օր-օրի ավելի են ծաղկում ու փթթում, մինչդեռ բնական պաշարներից տրաքող Ռուսաստանը, չգիտես ինչու, գնալով նվաղում է ( թեպետ ի սեր անկեղծության հարկ է նկատել,որ տարիներ առաջ էլ հակառակ պատկերն էր)…
– Լեֆորտովոյի բանտից , որտեղ, հայտնվել էիք Ուսամա բեն Լադենին ու Շամիլ Բասաևին զենք մատակարարելու կեղծ մատնությամբ, տարիներ առաջ Պուտինին հղած, ռուսական լրատվամիջոցներում զետեղված բաց նամակներում Ռուսաստանին սպառնացող վտանգների մասին զգուշացրել էիք: Նաև ակնարկել էիք, որ Ռուսաստանին ոչ այնքան անմնացորդ ծառայելու պատրաստ վասալներ, որքան արժանապատիվ գործընկերներ են անհրաժեշտ: Որ ստրկամիտ, հանուն սեփական մաշկի ամեն ինչից, այդ թվում նաև՝ ազգային արժանապատվությունից հրաժարվելու պատրաստ վասալը՝ որոշ հարցերում ճշմարիտ հակափաստարկներ ներկայացնող գործընկերոջից շատ ավելի վտանգավոր է: Մնում եք նույն համոզմա՞նը, այդ բարձրաձայնումից հետո ոչինչ չի՞ փոխվել:
– Ավաղ…Մետրոպոլիան շարունակում է մնալ գոռոզամիտ՝ այստեղից ածանցվող տխուր հետևանքներով: Ռուսաստանը ( հասկանալ՝ Պուտինը), շարունակում է իր անձնակենտրոն, անձնապաստան, առավելապես ցարիզմին բնորոշ, առարկություն չհանդուրժող մեծապետական քաղաքականությունը: Թեպետ, պետք է նաև խոստովանել, որ «ռուսական արջի» ինքնասածությունն ու անդրդվելիությունն իրենց «սև գործն» արել են, շատերի մոտ առաջացող երկմտանքն ու կասկածները փարատելով քարտեզներում ֆիքսված վիզուալ ապացույցներով՝ Ռուսաստանի անծայրածիր՝ աշխարհի մեկ վեցերորդը զբաղեցնող տարածքով ու խարիզմատիկ առաջնորդների (Իվան Ահեղ, կայսրուհի Եկատերինա Երկրորդ, Իոսիֆ Ստալին ) օրոք արձանագրված պատմական հաջողություններով, ինչն իմ դիտարկմամբ՝ պարադոքս է… Ինչպես Տյուտչևը կասեր՝ «Умом Россию не понять…»: Սա, ինչպես ասում են, մտորման համար:
Բայց կան նաև բաներ, որոնց մասին չխոսել չեմ կարող: Ռուսաստանն, ըստ իս, երբեմն դրսևորում է անշնորհակալ վարք: Աֆղանստանում նարկոթրաֆիկիգի դեմն առնելու, այդ ախտից երկիրը հնարավորինս զերծ պահելու համար ԱՄՆ-ին երախտապարտ լինելու փոխարեն նա չարախնդում է, որ ամերիկացիներն այնտեղ անհաջողության մատնվեցին… Նմանօրինակ վերաբերմունքն ինձ համար գոնե անհասկանալի է:
– Նախընտրական դեբատների ժամանակ Ջո Բայդենի ունեցած հայտնի ելույթից առաջ էիք նշել, որ ամերիկացիների հեռանալուց հետո, աֆղանական «մակնիշի» Պանդորայի արկղիկը՝ սիրիականից բազմապատիկ «խոստումնալից » է լինելու: Ավաղ, Ձեր այդ մտավախությունն էլ է կարծես «միս ու արյուն» առնում:
– Ցավոք սրտի: Մեր զրույցի սկզբում իրավացիորեն նշեցիք, որ ռուսական կողմի,մեղմ ասած, տարօրինակ վարքն է հակառուսական տրամադրությունների ուժգնացման պատճառը: Քանի որ ի դեպ է, ուզում եմ հարց ուղղել «բարեկամական» երկրի իրավասուներին: Նրանք կարո՞ղ են մի պահ պատկերացնել, թե ինչ կաներ ՆԱՏՕ-ն, եթե 2013 թվականին,ասենք, Հայաստանն անդամակցեր այդ կառույցին: Համոզված եմ, քարը քարի վրա չէր թողնի ու դուրս կշպրտեր կառույցի անդամը հանդիսացող երկրի սահմանները խախտած հակառակորդին: Իսկ ինչ արեց Ռուսաստանը…Ինչ վերաբերում է Լեֆորտովոյի բանտում ինձ փակելուն, ապա դա առանձին քննարկման նյութ է, որնուղղակի կապ ունի Հայաստանում ծավալվող այսօրվա իրադարձությունների հետ:
– Մամուլում կան հրապարակումներ, որ Ձեզ մեկուսացնելու հիմնական շարժառիթը , մեր հայրենակիցներից իրական պատմությունը թաքցնելն ու , ուրիշին հասանելիք դափնիները յուրացնելն է եղել : Ասում են իրական հերոսներին մարդիկ այդպես էլ չեն ճանաչում , վերջիններիս վիճակված՝ « խաչակիր » լինելու խիստ պատվաբեր , միաժամանակ նաև արժանվույնս չգնահատված դերակատարության համար :
– Այս աշխարհում ոչինչ գաղտնի չի մնում: Կգա նաև այն խառնակ ժամանակաշրջանի սրբագրման օրը: Հասկանում եք, եթե իրական պատկերը չներկայացվի, եթե իրերն ու երևույթները չանվանվեն իրենց հստակ անուններով ու ճիշտը չասվի, մենք ուղղակի փրկվելու շանս չենք ունենա: Հայաստանում, որքան էլ դառն է դա ընդունելը, ամեն ինչի մասին խոսվում է հետին թվով, երբ բանը բանից անցած է լինում, երբ ինչ-որ բան շտկելու շանսերը ուղղակի զրոյանում են: Հայաստանում «բարձր» հիմքերի վրա է նաև ամեն ինչ նախորդների վրա գցելու «փորձարկված» ավանդույթը, մինչդեռ դրանք նույն շղթայի բաղադրիչներն են:
Պատկերացնո՞ւմ եք, թե ինչ է կատարվել. պատերազմում կրած խայտառակ պարտությունից հետո անգամ (պատմության մեջ նախադեպը չի եղել) գործող իշխանությունը ոչ միայն հրաժարական չի տալիս, այլև հայտնվում է ԱԺ-ում: Հետաքրքիր է, երբևէ ուշադրություն դարձրել եք, թե ովքեր են ազգընտիրները, ովքեր, ինչ ուժեր են հայտնվել խորհրդարանում: ԱԺ-ում ներկայացված երեք ուժերից առաջինը՝ մեծաքանակը, մեղադրվում է դավաճանության, հայրենազրկության, հողեր հանձնելու, պատերազմում կրած խայտառակ պարտության, մյուս երկուսը՝ 30-ամյա թալանի, հայրենիքի հոշոտման ու ունեզրկման, ինչպես նաև արտագաղթին մեծապես նպաստելու համար: Ու հիմա ինչու եք զարմանում, երբ բարձրաստիճան այս կամ այն պաշտոնյան կասկածվում է լրտեսության կամ այլ երկրի էմիսարն ու ազդեցության գործակալը լինելու մեջ: Իսկ ամեն ինչ ոչ թե այսօր,այլ՝ երեկ է սկսվել: Եթե այլաբանորեն ձևակերպեմ, ապա կհնչի այսպես՝ հողերը հանձնողը թոռն է, մինչդեռ այդ ցանկությունը ծնվել էր դեռ պապի մտքում: Այլ կերպ, տվյալ դեպքում հանցակից են բոլորը: Ու այսօր «պապը», մոռանալով պարկեշտության մասին հայտարարում է, որ հողերը հանձնողները դավաճան են, այն դեպքում, երբ ինքը չի կարող հրապարակավ արդարացնել այդ «տեղատվությունը», քանի որ նույն այդ Ղարաբաղյան խաղաքարտով է ինքը եկել իշխանության: Տպավորությունն այնպիսին է, որ եկել է հետքերը ջնջելու ժամանակը: Իսկ ուր մնաց ազգային զարթոնքը, միասնական Հայաստանի տեսլականի կյանքի կոչման համազգային նպատակը…
Իմ խորին համոզմամբ, արժեքային դեգրադացիան, արժեհամակարգի խեղումն է մերօրյա բոլոր դժբախտությունների պատճառը: Հանրության մտավոր հատվածի վերացումն ու նվաստացումը, ինչպես նաև նյութի ու նյութականի գերակայության հռչակումն է նպաստել բարոյական այլասերմանը: Ու ամենևին էլ պատահական չի այն մուտանտների ծնունդը, ովքեր հայրենազրկության շեմին անգամ մտածում են շահ կորզելու, գրպանները ուռեցնելու մասին: Խնդրում եմ ճիշտ հասկանալ, փրկության միակ ելքը՝ բարոյական նորմերի, մտքի ու արժանապատիվ կենսակերպի վրա խարսխված արժեհամակարգի վերականգնումն է: Հավատացեք խնդրում եմ, երկրի թալանված հարստության վերադարձի ու ազգայնացման պահանջը բխում է ոչ թե նախանձից ու չկամությունից, այլ՝ վերջնական կործանումից երկիրը փրկելու հույսից: Ծանոթներս իմ «լուսաբանման» շնորհիվ արդեն տեղյակ են, թե ինչու է Սատանան շտապում գլխապատառ փախչել «հայրական օջախից»՝ դժոխքից… Շտապում է, քանի որ լսել է, որ իր «հայրական ժառանգության» քառակուսի մետրի համար էլ են հայ առևտրականները աստղաբաշխական գումարներ պահանջում… Ու նրան՝ իբրև անելանելի վիճակից դուրս գալու ելք՝դժոխքի դարպասների բանալին կուլ տալուց բացի այլ բան չի մնում…
– Դառնալով մեր զրույցին․․․ ՀՀ ԱԺ-ում սկսված «փոխհրագությունն» ու «կոմպրոմատային-հիբրիդային պատերազմը» ինչի՞ կարող է հանգեցնել: Ժողովուրդը սպասում է ծայր առած «գորընթացի» սողոմոնյան ելքին: Դուք նման վերջաբանը հավանական համարո՞ւմ եք: Ներկաները փնովում են նախկիններին, նրանց մեղադրում երկիրը հոշոտելու մեջ, նախկիններն էլ ներկաներին համարելով անմեղսունակ՝ ձգտում են ռևանշի…
– Եթե այդքանն ասացիք, մի մոռացեք ամենակարևորի մասին ևս: Հակառակորդն արդեն Հայաստանի տարածքում է, մինչդեռ նույն այդ ընթացքում «20-րդ հիվանդասենյակում» կրքերը գնալով թեժանում են: Ազգային ժողովի նիստերի դահլիճում, շնորհիվ անվտանգության աշխատակիցների «արթուն ներկայության», մշտապես «անշլագ» է: Սև ու սպիտակ, նախկին ու ներկա՝ հավատարիմ «հաց ու մասխարայի» ու ժանրի պահանջների ներքին տրամաբանությանը՝ միմյանց խելք են սովորեցնում: Իսկ ազգիս «աչքաբաց» հատվածը, որին անձամբ ես թուրքից ավելի վտանգավոր եմ համարում, շարունակում է մտածել նոր իրավիճակից անգամ առավելագույնը քաղելու մասին: Հասկանում եք, մարդկանց ստվար հատվածի համար գլխավորը փողն է դարձել, դրանից բացի նրանք ամեն ինչի, այդ թվում նաև՝ տարածքային զիջումների վրա թքած ունեն: Մարդիկ դեռևս չեն կարողանում գիտակցել, որ թալանը, կուտակած ոսկին այլևս ի զորու չեն երկիրը փրկել մոտալուտ աղետից: Իսկ ազգային զարթոնքի պատճառ հանդիսացած Արցախյան շարժման ու արցախյան առաջին պատերազմում տոնած հաղթանակի «դափնիները» սկսեցին սմքել և չորանալ այն պահից, երբ սկսվեց համատարած թալանը, երբ ղարաբաղյան կլանի (պարզ ու հասարակ ժողովրդին նկատի չունեմ) ու նրա կամակատարը դարձած հայաստանաբնակ «սուրմաթռցնողների » կողմից սկսվեց երկրի հոշոտումը: Այն համոզմանն եմ, որ երկրի կործանումը կկանխվի ու բնականոն հուն վերադարձն էլ կապահովվի մի դեպքում միայն, երբ կազգայնացվեն խառնակ ժամանակներում ժողովրդից հափշտակված միջոցներն ու հանրային պահանջով կսառեցվեն արտերկրի բանկերում պահվող, հայրենիքից «պլոկած», տասնյակ միլիարդների հասնող գումարները (թեև հափշտակված այդ միջոցներից առավել կարևորը՝ կուտակման տենդի վտանգավորությունը գիտակցելն ու դրանից ժամանակին հրաժարվելն է ): Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալներն ու վերջերս ակտիվորեն շրջանառվող լուրերն այն մասին, որ շուտով կունենանք նաև ադրբեջանցի վերաբնակներ Հայաստանի որոշ մարզերում, կատարվողի հանդեպ մեր համերկրացիների իրական վերաբերմունքը պարզելու համար կես-կատակ,կես-լուրջ, կառաջարկեի` «Ում կցանկանայիք տեսնել իբրև Հայաստանի կառավարիչ՝ թուրքերին, ադրբեջանցիներին, թե՝ ղարաբաղյան կլանի ներկայացուցիչներին» հարցադրմամբ սոցիոլոգիական հարցում անցկացնել: Կարծում եմ, պատասխանն առավել քան խոսուն կլինի, եթե ի զարմանս շատերի պարզվի, որ ոչ թե վերջին 70 ամյակում Հայաստանի տարածքում բնակված, բացառապես անասնապահությամբ ու այգեգործությամբ զբաղված թուրքերն են քաղաքի կենտրոնը գրավել, շենք-շինությունները սեփականացրել, Հայաստանի ազգաբնակչությանը բանկային գերության մեջ պահել, այլ ղարաբաղյան կլանի դուրսպրծուկները՝ իրենց տեղաբնակ «կոմպանիոններով»: Սա ասում եմ իբրև հայ, իբրև Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ով մտահոգ է իր երկրի ապագայով, ով նաև լիահույս է, որ հայի վերջին խելքը մեկ է՝ արթնանալու է…
Հ ․ Գ – Արբակ Խաչատրյանը զրույցի վերջում տեղեկացրեց նաև, որ իրավիճակի լրջությունը խորապես գիտակցող, մտածող, հասկացող հազարավոր մարդկանց հորդոր-պահանջով կուսակցություն է հիմնում, որի անդրանիկ համագումարը կկայանա առաջիկայում: