Ազգի, պետության թշնամին չի կարող անձեռնմխելի լինել. Արբակ Խաչատրյան
Враг нации, государства не может быть неприкосновенным: Арбак Хачатрян
Կարդալ հրատարակչի կայքումԱրհեստական բանականության օգնությամբ թարգմանություն։ Ստորև հասանելի է բնագիրը՝ համեմատության համար։
«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է փորձագետ Արբակ Խաչատրյանը (Ռուսաստան, Մոսկվա)։
— Պարոն Խաչատրյան, կառավարությունն ամփոփում է իր աշխատանքի 100 օրը․ ստեղծված դրական մթնոլորտում շատերը վտանգներ են տեսնում՝ այն իմաստով, որ կան հակահեղափոխականներ, և սխալի դեպքում նրանք հաջողության հասնելու հնարավորություն կունենան։ Ինչպե՞ս եք ընդհանուր առմամբ գնահատում իրավիճակը։
— Այս մտահոգության համար հիմքեր կան, բայց դրանք նաև չափազանցված են։ 20–25 տարի ամբողջ ֆինանսական հիմքը եղել է այս համակարգի ձեռքում, և այն կորցնելու վտանգը կարող է մարդկանց մղել ամեն ինչի։ Հեղափոխությունն այսօր վերարթոնք է ապրում, Նիկոլ Փաշինյանը վայելում է ժողովրդի սերն ու հարգանքը։ Չեմ պատկերացնում՝ Հայաստանի որ թշնամին կարող է Հայաստանին այնքան վնաս պատճառել, որքան վերջին տարիներին երկրին պատճառել են նախկին իշխանությունները։
Այժմ խնդիրը դատական համակարգն է, որը ենթարկվում է նախկին իշխանություններին և կատարում նրանց պատվերը։ Հեղափոխությունը տեղի ունեցավ ամբողջ աշխարհի աչքի առաջ՝ մեծ բարությամբ ու սիրով, բայց այս ամենը պետք է պահպանել ու առաջ տանել։ Առանց լավ կադրերի և ապարատի՝ դա շատ դժվար կլինի։
Ամբողջ ժողովուրդը գիտի, որ Ռոբերտը հանցագործ է, բայց քանի դեռ դատարանի որոշում չկա, և դա ապացուցված չէ, մենք նրան հանցագործ համարել չենք կարող։ Իսկ դատարանը, ինչպես տեսանք, վերահսկում են նախկին իշխանությունները։ Լսում ես նրա փաստաբաններին, և ակամա վախ է առաջանում, որ այդպիսի մարդիկ գոյություն ունեն։ Մի՞թե չեն տեսել, թե ինչպես է այդ հարստությունը կուտակվել, մի՞թե չգիտեն՝ ով է կործանել այդքան ընտանիք։ Ընդհանրապես հեղափոխություններից և հեղաշրջումներից հետո հինը մաքրվում է, բայց Հայաստանում ամեն ինչ այլ կերպ էր։ Այն համակարգերը, որոնք պատվեր էին կատարում, այսօր պետք է գործեն օրենքի շրջանակում․ կարո՞ղ են դա անել։ Շատ բարդ իրավիճակ է․ երիտասարդությունը ցանկանում է աշխատել, բայց ճանապարհը շատ ծանր է։
Հիմա մարդկանց հետ զրուցելիս ինչ-որ բան ես ասում, հարց ես տալիս՝ իսկ Նիկոլ Փաշինյանը գիտի՞, թե՞ ոչ։ Այն ժամանակ ասում էին՝ իսկ Սերժ Սարգսյանը գիտի՞, թե՞ ոչ։ Եվ ոչ ոք չի մտածում՝ դա Հայաստանին ձեռնտո՞ւ է, թե՞ ոչ։ Կարծում եմ՝ փոփոխություններ են պետք նաև մարդկանց մտածելակերպում, հակառակ դեպքում հաջողության հասնելը շատ դժվար կլինի։
— Քոչարյանն ասում է, որ արդեն վերադարձել է մեծ քաղաքականություն։ Ինչպե՞ս եք գնահատում նրա հնարավորությունները։
— Վատ։ Դատարանի որոշումը, թե նա անձեռնմխելի է, անհեթեթություն է։ Գործը չուսումնասիրած՝ ասում էին՝ անձեռնմխելի է, հաշվի չէին առնում, որ ժողովրդի և պետության թշնամին չի կարող անձեռնմխելի լինել։ Հավանաբար այս Սահմանադրությունը նրանց համար է գրված։ Այսօր ամբողջ ժողովուրդը գիտի՝ ով է նա, իսկ ինչ-որ դատավոր հիմք է ընդունում, որ նա անձեռնմխելի է։ Եվ հիմա ժողովուրդն ինչպե՞ս չնյարդայնանա, որ արդարադատությունը չի վերականգնվում։ Մոտ տասը օր առաջ Մոսկվայում հանդիպեցի որոշ պաշտոնյաների, որոնք ասում էին, թե վենդետա է կատարվում, իսկ ես պատասխանեցի՝ ո՞վ 20 տարվա ընթացքում գեթ ձայն հանեց, երբ մարդկանց բանտ էին նստեցնում ու սպանում․ դա վենդետա չէր, իսկ հիմա, երբ արդարությունը վերականգնվում է, վենդետա՞ է։ Նրանք վերարտադրվելու համար միշտ պատրաստ էին ամեն ինչի։
— Մոսկվան, կարծես, դժգոհ է Հայաստանում տեղի ունեցող գործընթացներից։ Լավրովի հայտարարությունից գրեթե անմիջապես հետո Քոչարյանն ազատ արձակվեց․ դա պատահականությո՞ւն եք համարում։
— Ես դրանք իրար հետ չէի կապի։ Հասել ենք մի կետի, երբ Հայաստանը առաջ է շարժվում իր ազգային շահերին համապատասխան, և Մոսկվան դրա հետ որևէ կապ չունի․ Քոչարյանի ազատ արձակումը բացառապես դատարանի խնդիրն է։ Մինչև այսօր ինձ ասում են՝ Հայաստանում նացիստական հուշարձան են տեղադրել, իսկ ես պատասխանում եմ՝ Նժդեհի հուշարձանը Երևանում տեղադրվել է ոչ թե Նիկոլի օրոք, բայց տեղեկությունը նրանց շատ վատ է հասնում։
Հայաստանում առաջին անգամ ժողովուրդն ինքն է ընտրել մի առաջնորդ, որը չի մասնակցել թալանին, չի եղել ո՛չ օլիգարխ, ո՛չ որևէ երկրի դրածո։
— Այսպիսի վստահություն վայելող վարչապետն այսօր կարիք չունի՞ նաև քաղաքական ուժերի աջակցության։
— Իհարկե ունի։ Գոյություն ունի պետության անվտանգության հարց, որն այսօր ամենակարևորն է։ Կարծում եմ՝ ժողովուրդը պետք է Նիկոլին խնդրի պետության անվտանգության հիմքը պահպանելու համար այլ որոշումներ ընդունել։ Ժողովուրդը պետք է առաջարկի, որ հանրաքվեի միջոցով ժամանակավոր կազմ ստեղծվի, իսկ երկիրը այս վիճակին հասցրած վտանգավոր քաղաքական գործիչների համար առանձին որոշում ընդունվի, մինչև ինստիտուտները սկսեն գործել։
Համեմատել բնագրի հետ · Русский
Собеседник Первого Информационного – эксперт Арбак Хачатрян (Россия, Москва)
— Господин Хачатрян, правительство подводит итоги своей работы за 100 дней: в возникшей позитивной атмосфере многие видят опасности – в том смысле, что есть контрреволюционеры, и что в случае ошибки у них появится возможность достигнуть успеха. Как Вы в целом оцениваете ситуацию?
— Для этой тревоги есть основания, но они также преувеличены. За 20-25 лет вся финансовая основа находилась в руках этой системы, и опасность ее потерять может подвигнуть людей на что угодно. Революция сегодня переживает пробуждение, Никол Пашинян пользуется любовью и уважением народа. Я не представляю, какой враг Армении может причинит столько вреда Армении, какой причинили стране прежние власти за последние годы.
Сейчас проблема заключается в судебной системе, которая находится в подчинении прежних властей и выполняет их заказ. Революция была совершена на глазах всего мира, с большой добротой и любовью, но все это нужно сохранять и продвигать. Не имея хороших кадров и аппарата, это будет очень сложно.
Весь народ знает, что Роберт – преступник, но пока не будет решения суда, и это не будет доказано, мы его не можем считать преступником, а суд, как мы увидели, контролируют прежние власти. Слушаешь его адвокатов и невольно возникает страх, что такие люди существуют. Неужели не видели, как было это богатство накоплено, неужели не знают, кто погубил столько семей. Вообще, после революций и переворотов старое очищается, но в Армении все было по-другому. Те системы, которые исполняли заказ, сегодня должны в рамках закона – могут ли они это? Очень сложная ситуация, молодежь хочет работать, но путь очень тяжелый.
Сейчас в беседе с людьми что-то говоришь, задаешь вопрос – а знает ли Никол Пашинян или нет? В то время говорили – а знает ли Серж Саргсян или нет? И никто не думает – выгодно ли это Армении или нет? Я считаю, что перемены необходимы и в мышлении людей, иначе будет очень трудно добиться успеха.
— Кочарян говорит, что уже вернулся в большую политику. Как Вы оцениваете его возможности?
— Плохо. Решение суда о том, что он неприкосновенен – абсурд. Не посмотрев дело, лазали – неприкосновенен, не посчитали, что враг народа и государства не может быть неприкосновенным. Наверное, эта Конституция была написана для них. Сегодня весь народ знает – кто он такой, а некий судья принимает за основу, что он неприкосновенен. И сейчас как народ может не нервничать из-за того, что правосудие не восстанавливается. В Москве дней десять я встретился с некоторыми чиновниками, которые говорили, что происходит вендетта, а я ответил – а кто на протяжении 20 лет издал хоть звук, когда сажали в тюрьмы и убивали, а это была не вендетта, а сейчас, когда восстанавливается справедливость, так это вендетта? Они для воспроизводства всегда были готовы на все.
— У Москвы, казалось бы, есть недовольство в связи с происходящими в Армении процессами. Почти сразу после заявления Лаврова Кочарян был освобожден, Вы считаете это случайностью?
— Я бы не связывал это друг с другом. Мы дошли до точки, когда Армения движется вперед сообразно своим национальным интересам, и Москва к этому не имеет никакого отношения, освобождение Кочаряна – проблема исключительно суда. Мне до сегодняшнего дня говорят – в Армении установили нацистский памятник, а я отвечаю – памятник Нжде в Ереване был установлен не во времена Никола, но информация до них доходит очень плохо.
В Армении впервые народ сам избрал лидера, который не участвовал в грабежах, не был ни олигархом, ни ставленником какой-либо страны.
— Премьер-министр, пользующийся подобным доверием, не нуждается ли сегодня и в поддержке со стороны политических сил?
— Конечно, нуждается. Существует вопрос безопасности государства, который сегодня самый важный. Мне кажется, что народ должен попросить Никола для сохранения основы безопасности государства принимать иные решения. Народ должен предложить, чтобы посредством референдума был создан временный состав, и для опасных, доведших страну до такого положения политических лиц принять отдельное решение, пока институты не начнут действовать.
Նշում աղբյուրի մասին
Ամսաթիվը հաստատված է հրատարակչի հոդվածի մետատվյալներով։ Տեսանելի օրը, ամիսը և ժամը համընկնում են։ Դիտել ամսաթվի մետատվյալները