Арбак Хачатрян
В СМИ / 2021

Из-за странного поведения российской стороны в Армении возникают антироссийские настроения — Арбак Хачатрян

Ռուսական կողմի տարօրինակ վարքի պատճառով է, որ Հայաստանում հակառուսական տրամադրություններ են ստեղծվում․ Արբակ Խաչատրյան

1in.amДата публикации: 2021-09-08 · 10:00Язык оригинала: Հայերեն
Читать на сайте издателя

Перевод с помощью ИИ. Ниже доступен оригинал для сравнения.

Собеседник «Первого информационного» — политический аналитик, бывший советник уполномоченного по правам человека РФ Арбак Хачатрян.

— Непонятное поведение России по отношению к Армении порождает антироссийские настроения с непредсказуемыми последствиями. Более того, многие убеждены: недалек день, когда Россия может потерять даже своего неестественно верного союзника. Считаете такой исход вероятным?

— Говорят: «Нет дыма без огня». На недавней дискуссии, отчасти напоминавшей спор, я отметил: для правильной оценки нужен ретроспективный экскурс, нужно судить почти двадцатилетнее правление Владимира Владимировича «по плодам». Кроме того, я задал участникам, вероятно, весьма неожиданный вопрос: задумывались ли они, какой логике следует и какими приоритетами руководствуется президент РФ? Как и ожидалось, мой намек не приняли однозначно; в ответ на удивленные взгляды я лишь привел несколько доводов, объясняющих основания такого вопроса.

Убежден: отставка Путина оказала бы на мир такое же воздействие, как первая встреча с инопланетянами или, скажем, открытие потерянной Атлантиды…

— Вы имеете в виду потери и неудачи России за этот период: сложные, запутанные отношения с Японией, Китаем, Ираном; ухудшение отношений с большинством бывших союзных республик, в том числе Украиной и Грузией; экономические санкции и окружение России войсками НАТО?

— Перечислять можно долго, но ограничусь двумя наиболее тревожащими меня обстоятельствами. Для меня лично, армянина, особое отношение Владимира Владимировича к туркам если не неприемлемо, то крайне тревожно. Чтобы это не сочли голословным, я напомнил участникам, как Путин спас терявшего власть Эрдогана, поступив точно так же, как другой Владимир сто лет назад — Ульянов. Владимир Ильич Ленин тогда, словно небесный аралез, словно неожиданно брошенный спасательный круг, помог лежавшей на смертном одре Турции.

Это не помешало ей вскоре после выздоровления проявить неблагодарность и оказаться в лагере противников России. Теперь Путин флиртует с Эрдоганом, надеясь реализовать жизненно важные для России проекты — АЭС в Турции, газопровод «Голубой поток» и другие, которые так и не воплощаются. В одной из публикаций по этому вопросу аналитик, кстати, высказывал сомнения еще несколько лет назад. Встав на ноги, словно ловкая кошка, Реджеп-паша настолько распалил аппетит, что, забыв всякую благодарность, хочет урвать куски даже у поднявшего его на ноги.

Турция открыто начала осуществлять мечту о «Великом Туране». Сегодня она выступает с позиции притязаний на Кавказе, завтра доберется до Крыма, через несколько дней — до Татарстана, то есть самой России… На этом фоне неадекватное поведение России с дружественными странами крайне странно. Вместо поддержки естественного союзника Армении — возможно, безмерно уверенная в ее верности, по-моему, в ее безвыходности — Россия пытается привлечь младшего брата Турции, Азербайджан, гипотетического члена ЕАЭС, уступая свои прежние позиции и сдавая союзников.

Еще один факт: прошу не искать подтекста, я лишь констатирую. Казань, Грозный, Уфа день ото дня расцветают, тогда как переполненная природными ресурсами Россия почему-то все больше слабеет, хотя ради честности надо заметить: несколько лет назад картина была обратной…

— В открытых письмах Путину, опубликованных российскими СМИ несколько лет назад из Лефортово, куда вы попали по ложному доносу о поставках оружия Усаме бен Ладену и Шамилю Басаеву, вы предупреждали об угрозах России. Вы также говорили, что ей нужны скорее достойные партнеры, чем вассалы, готовые беззаветно служить; что раболепный вассал, готовый ради собственной шкуры отказаться от всего, включая национальное достоинство, гораздо опаснее партнера, предлагающего обоснованные возражения по отдельным вопросам. Вы по-прежнему так считаете? С тех пор ничего не изменилось?

— Увы… Метрополия остается высокомерной со всеми печальными последствиями. Россия — читай Путин — продолжает личностно-центрированную, опирающуюся на личности, великодержавную политику, характерную скорее для царизма и не терпящую возражений. Но надо признать: своеволие и непреклонность «русского медведя» сделали свое «черное дело», развеивая сомнения многих визуальными доказательствами на картах — бескрайней территорией России, занимающей шестую часть мира, и историческими успехами при харизматичных лидерах: Иване Грозном, Екатерине Второй, Иосифе Сталине. Это, на мой взгляд, парадокс… Как сказал бы Тютчев: «Умом Россию не понять…» Это, как говорится, к размышлению.

Но есть вещи, о которых молчать не могу. По-моему, Россия иногда проявляет неблагодарность. Вместо благодарности США за борьбу с наркотрафиком в Афганистане и за максимально возможную защиту страны от этой беды она злорадствует над неудачей американцев там… Такое отношение для меня, по крайней мере, непонятно.

— Еще до известного выступления Джо Байдена в предвыборных дебатах вы говорили, что после ухода американцев афганский вариант ящика Пандоры будет многократно «перспективнее» сирийского. Увы, кажется, и это опасение обретает «плоть и кровь».

— К сожалению. В начале беседы вы верно отметили: усиление антироссийских настроений вызвано, мягко говоря, странным поведением российской стороны. Пользуясь случаем, хочу спросить ответственных лиц «дружественной» страны: могут ли они на мгновение представить, что сделало бы НАТО, если бы Армения, скажем, вступила в него в 2013 году? Убежден: оно камня на камне не оставило бы и вышвырнуло противника, нарушившего границы государства-члена. А что сделала Россия… Что касается моего заключения в Лефортово, это отдельная тема, напрямую связанная с нынешними событиями в Армении.

— В прессе пишут, что главным мотивом вашей изоляции было скрыть от соотечественников настоящую историю и присвоить чужие лавры. Говорят, люди так и не знают истинных героев, которым выпала очень почетная, но недооцененная роль «крестоносцев».

— В этом мире ничего не остается тайным. Придет день исправления истории той смутной эпохи. Понимаете, если не представить реальную картину, не назвать вещи своими именами и не сказать правду, у нас просто не будет шанса спастись. В Армении, как ни горько признавать, обо всем говорят задним числом, когда уже поздно и шансы что-либо исправить обнулились. Здесь также на «высоком» уровне проверенная традиция сваливать все на предшественников, хотя это звенья одной цепи.

Представляете, что произошло? Даже после позорного поражения в войне — в истории не было прецедента — действующая власть не только не уходит в отставку, но и оказывается в Национальном собрании. Обращали ли вы внимание, кто эти избранники и какие силы вошли в парламент? Первую, самую многочисленную из трех представленных сил обвиняют в измене, лишении родины, сдаче земель и позорном военном поражении. Две другие — в 30-летнем грабеже, растерзании и обнищании родины, содействии массовой эмиграции.

Почему же вы удивляетесь подозрениям высокопоставленных чиновников в шпионаже, в роли эмиссаров и агентов влияния другой страны? Все началось вчера, а не сегодня. Аллегорически: земли сдает внук, но желание зародилось еще в мыслях деда. Иначе говоря, здесь соучастники все. Сегодня «дед», забыв приличия, объявляет сдающих земли предателями, хотя сам не может публично оправдать этот «отлив»: ведь он пришел к власти на той же карабахской карте. Похоже, настало время заметать следы. А где национальное пробуждение, общенациональная цель воплотить видение единой Армении?..

Глубоко убежден: деградация ценностей и искажение системы ценностей — причины всех нынешних бед. Уничтожение и унижение интеллектуальной части общества и провозглашение превосходства материального способствовали моральному разложению. Не случаен и приход мутантов, которые даже на пороге утраты родины думают о прибыли и набивании карманов. Поймите правильно: единственный выход — восстановить систему ценностей, основанную на нравственных нормах, мысли и достойной жизни. Требование вернуть и национализировать разграбленное богатство страны продиктовано не завистью или злобой, а надеждой спасти ее от окончательной гибели.

Благодаря моему «просвещению» знакомые уже знают, почему Сатана стремглав бежит из «отчего дома», ада. Он услышал, что армянские торговцы требуют астрономические суммы даже за квадратный метр его «отцовского наследства»… Выхода из безвыходности у него нет, кроме как проглотить ключ от адских ворот…

— Возвращаясь к нашей беседе: к чему приведут начавшиеся в парламенте «перестрелка» и «компроматно-гибридная война»? Народ ждет соломонова исхода процесса. Считаете его вероятным? Нынешние ругают прежних, обвиняя в растерзании страны; прежние считают нынешних невменяемыми и стремятся к реваншу…

— Не забудьте самое главное: противник уже на территории Армении, а в «палате № 20» страсти все сильнее накаляются. Благодаря «бдительному присутствию» охраны в зале заседаний парламента постоянно «аншлаг». Черные и белые, бывшие и нынешние, верные внутренней логике «хлеба и зрелищ» и требованиям жанра, учат друг друга уму. «Ушлая» часть моей нации, которую я лично считаю опаснее турок, продолжает думать, как выжать максимум даже из новой ситуации. Для многих главным стали деньги; на все прочее, включая территориальные уступки, им наплевать.

Они еще не понимают, что награбленное и накопленное золото не спасут страну от близкой катастрофы. Лавры Арцахского движения, вызвавшего национальное пробуждение, и победы в первой арцахской войне начали увядать с началом всеобщего грабежа, когда карабахский клан — я не имею в виду простых людей — и его местные армянские прислужники-ловкачи начали растерзывать страну. Убежден: предотвратить гибель и вернуть нормальную жизнь можно лишь национализировав средства, похищенные у народа в смутные времена, и по общественному требованию заморозив десятки миллиардов, вырванных из родины и хранящихся в зарубежных банках.

Хотя важнее самих средств — осознать опасность страсти к накоплению и вовремя отказаться от нее. Учитывая сказанное и недавние слухи, что в некоторых областях Армении вскоре появятся азербайджанские переселенцы, я полушутя-полусерьезно предложил бы опрос: «Кого вы хотели бы видеть правителями Армении — турок, азербайджанцев или представителей карабахского клана?» Так выясним реальное отношение соотечественников. Ответ будет весьма красноречив, если, к удивлению многих, выяснится, что центр города захватили, здания присвоили и население Армении держат в банковском плену не турки, которые последние 70 лет жили здесь, занимаясь исключительно скотоводством и садоводством, а выскочки карабахского клана с местными «компаньонами».

Говорю это как армянин, гражданин Республики Армения, обеспокоенный будущим страны и надеющийся, что поздняя мудрость армянина все-таки пробудится…

P.S. В конце беседы Арбак Хачатрян сообщил также, что по настоятельным просьбам-требованиям тысяч мыслящих и понимающих людей, глубоко сознающих серьезность ситуации, он создает партию, первый съезд которой состоится в ближайшее время.

Сравнить с оригиналом · Հայերեն

«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է քաղաքական վերլուծաբան, ՌԴ Մարդու իրավունքների պաշտպանի նախկին խորհրդական Արբակ Խաչատրյանը։

– Պարոն Խաչատրյան, Ռուսաստանի կողմից Հայաստանի հանդեպ դրսևորվող անհասկանալի վարքը հակառուսական տրամադրություններ է առաջացնում՝այստեղից բխող անկանխատեսելի հետևանքներով: Ավելին, շատերն այն համոզմանն են, որ հեռու չէ այն օրը, երբ Ռուսաստանը կարող է կորցնել նաև իր անբնականորեն հավատարիմ դաշնակցին: Այսպիսի շարունակությունը հավանական համարո ՞ ւմ եք:

– Ասում են՝ «Անկրակ ծուխ չի լինում»: Վերջերս կայացած կիսաբանավիճային մի քննարկման ժամանակ նշեցի, որ ճիշտ գնահատական տալու համար ռետրոսպեկտիվ՝ հետահայաց էքսկուրսի, Վլադիմիր Վլադիմիրովիչի գրեթե քսանամյա կառավարման ժամանակաշրջանը «պտուղով» դատելու անհրաժեշտություն է զգացվում: Դրանից զատ, քննարկման մասնակիցների համար թերևս խիստ անսպասելի մի հարց հնչեցրի. երբևէ մտածե՞լ են, թե ինչ տրամաբանության է հետևում ու ինչ առաջնահերթությամբ առաջնորդվում ՌԴ նախագահը: Ինչպես և ենթադրվում էր, ներկաների կողմից ակնարկս միանշանակ չընդունվեց ու ես՝ ի պատասխան ինձ ուղղված զարմացական հայացքների, ընդամենը բերեցի մի քանի փաստարկ այն մասին, թե ինչն է հիմք տալիս նման հարց հնչեցնելու:

Հավատացած եմ, Պուտինի հրաժարականը աշխարհի վրա նույնպիսի ազդեցություն կունենար, ինչ այլմոլորակայինների հետ առաջին հանդիպումը, կամ ասենք՝ կորսված Ատլանտիդայի հայտնաբերումը…

– Նկատի ունեք՝ , հիշյալ ժամանակամիջոցում Ռուսաստանի ունեցած կորուստներն ու արձանագրած անհաջողություննե՞րը , ասենք՝ Ճապոնիայի , Չինաստանի , Իրանի հետ ունեցած խճճված ու բարդ հարաբերությունները , միութենական նախկին հանրապետությունների մեծ մասի , այդ թվում՝ Ուկրաինայի և Վրաստանի հետ հարաբերությունների վատթարացումը , Ռուսաստանի հանդեպ կիրառվող տնտեսական սանկցիաներն ու ՆԱՏՕ – ական զորքերի օղակումը Ռուսաստանին :

– Թվարկումը կարելի է դեռ երկար շարունակել, բայց կբավարարվեմ ինձ առավելապես մտահոգողներից երկուսին: Կոնկերտ ինձ՝ հայիս համար,եթե չասենք՝ անընդունելի, ապա խիստ մտահոգիչ է Վլադիմիր Վլադիմիրովիչի առանձնահատուկ վերաբերմունքը թուրքերի հանդեպ: Իմ այս դիտարկումը ապրիորի չհամարելու համար բանավեճի մասնակիցներին հիշեցրի, թե ինչպես Պուտինը փրկեց իշխանությունը կորցնող Էրդողանին, դրսևորելով ճիշտ և ճիշտ նույնպիսի վարք, ինչ հարյուրամյա վաղեմության մեկ այլ Վլադիմիրը՝ Ուլյանովին նկատի ունեմ: Վլադիմիր Իլյիչ Լենինը, հեռավոր այն օրերին, իբրև երկնառաք արալեզ, իբրև հանկարծահաս փրկօղակ՝ օգնություն ցուցաբերեց մահվան մահճին գամված Թուրքիային, ինչը չխանգարեց վերջինիս՝ կազդուրվելուց կարճ ժամանակ անց դրսևորել ուրացողի վարք ու հայտնվել Ռուսաստանի հակառակորդների բանակում: Մեր օրերում հիմա էլ Պուտինն է սիրախաղի մեջ մտել Էրդողանի հետ՝ հույս փայփայելով կյանքի կոչել Ռուսաստանի համար կենսական նշանակության որոշ նախագծեր՝ ԱԷԿ-ի կառուցում Թուրքիայի տարածքում, «Կապույտ հոսք» գազատար և այլն, որոնք այդպես էլ կյանքի չեն կոչվում (ի դեպ, խնդրին առնչվող հրապարակումներից մեկում՝ ունեցած կասկածների մասին վերլուծաբանը բարձրաձայնել է դեռ տարիներ առաջ- Վարժ կատվի պես ոտքի կանգնելուց հետո, Ռեջեփ փաշայի ախորժակն այնքան է բացվել, որ նա՝ մոռանալով երախտագիտության բոլոր նորմերը, հավակնում է իրեն կազդուրածի ձեռքից էլ պատառներ փախցնել։

Այսօր Թուրքիան հրապարակավ է սկսել «Մեծ Թուրան» երազանքի կյանքի կոչման գործընթացը: Այսօր նա «պահանջատիրոջ» դիրքերից է սկսել հանդես գալ Կովկասում, վաղը հասնելու է Ղրիմ, օրեր անց՝ Թաթարստան, ասինքն՝ բուն Ռուսաստան… Ու այս ֆոնին խիստ տարօրինակ է Ռուսաստանի կողմից բարեկամ երկրների հանդեպ դրսևորվող անադեկվատ վարքը: Բնական դաշնակցին՝ Հայաստանին սատարելու փոխարեն (թերևս անասելի վստահ վերջինիս հավատարմությանը, իմ դիտարկմամբ՝ անելանելիությանը) փորձելով իր կողմը գրավել Թուրքիայի կրտսեր եղբորը Ադրբեջանին՝ ԵԱՏՄ հիպոթետիկ անդամին, նա զիջում է երբեմնի իր դիրքերն ու հանձնում՝ դաշնակիցներին: Մեկ այլ փաստի մասին ևս: Խնդրում եմ ասածիս մեջ տողատակ չփնտրել, ես փաստն եմ միայն արձանագրում… Կազանը, Գրոզնին, Ուֆան օր-օրի ավելի են ծաղկում ու փթթում, մինչդեռ բնական պաշարներից տրաքող Ռուսաստանը, չգիտես ինչու, գնալով նվաղում է ( թեպետ ի սեր անկեղծության հարկ է նկատել,որ տարիներ առաջ էլ հակառակ պատկերն էր)…

– Լեֆորտովոյի բանտից , որտեղ, հայտնվել էիք Ուսամա բեն Լադենին ու Շամիլ Բասաևին զենք մատակարարելու կեղծ մատնությամբ, տարիներ առաջ Պուտինին հղած, ռուսական լրատվամիջոցներում զետեղված բաց նամակներում Ռուսաստանին սպառնացող վտանգների մասին զգուշացրել էիք: Նաև ակնարկել էիք, որ Ռուսաստանին ոչ այնքան անմնացորդ ծառայելու պատրաստ վասալներ, որքան արժանապատիվ գործընկերներ են անհրաժեշտ: Որ ստրկամիտ, հանուն սեփական մաշկի ամեն ինչից, այդ թվում նաև՝ ազգային արժանապատվությունից հրաժարվելու պատրաստ վասալը՝ որոշ հարցերում ճշմարիտ հակափաստարկներ ներկայացնող գործընկերոջից շատ ավելի վտանգավոր է: Մնում եք նույն համոզմա՞նը, այդ բարձրաձայնումից հետո ոչինչ չի՞ փոխվել:

– Ավաղ…Մետրոպոլիան շարունակում է մնալ գոռոզամիտ՝ այստեղից ածանցվող տխուր հետևանքներով: Ռուսաստանը ( հասկանալ՝ Պուտինը), շարունակում է իր անձնակենտրոն, անձնապաստան, առավելապես ցարիզմին բնորոշ, առարկություն չհանդուրժող մեծապետական քաղաքականությունը: Թեպետ, պետք է նաև խոստովանել, որ «ռուսական արջի» ինքնասածությունն ու անդրդվելիությունն իրենց «սև գործն» արել են, շատերի մոտ առաջացող երկմտանքն ու կասկածները փարատելով քարտեզներում ֆիքսված վիզուալ ապացույցներով՝ Ռուսաստանի անծայրածիր՝ աշխարհի մեկ վեցերորդը զբաղեցնող տարածքով ու խարիզմատիկ առաջնորդների (Իվան Ահեղ, կայսրուհի Եկատերինա Երկրորդ, Իոսիֆ Ստալին ) օրոք արձանագրված պատմական հաջողություններով, ինչն իմ դիտարկմամբ՝ պարադոքս է… Ինչպես Տյուտչևը կասեր՝ «Умом Россию не понять…»: Սա, ինչպես ասում են, մտորման համար:

Բայց կան նաև բաներ, որոնց մասին չխոսել չեմ կարող: Ռուսաստանն, ըստ իս, երբեմն դրսևորում է անշնորհակալ վարք: Աֆղանստանում նարկոթրաֆիկիգի դեմն առնելու, այդ ախտից երկիրը հնարավորինս զերծ պահելու համար ԱՄՆ-ին երախտապարտ լինելու փոխարեն նա չարախնդում է, որ ամերիկացիներն այնտեղ անհաջողության մատնվեցին… Նմանօրինակ վերաբերմունքն ինձ համար գոնե անհասկանալի է:

– Նախընտրական դեբատների ժամանակ Ջո Բայդենի ունեցած հայտնի ելույթից առաջ էիք նշել, որ ամերիկացիների հեռանալուց հետո, աֆղանական «մակնիշի» Պանդորայի արկղիկը՝ սիրիականից բազմապատիկ «խոստումնալից » է լինելու: Ավաղ, Ձեր այդ մտավախությունն էլ է կարծես «միս ու արյուն» առնում:

– Ցավոք սրտի: Մեր զրույցի սկզբում իրավացիորեն նշեցիք, որ ռուսական կողմի,մեղմ ասած, տարօրինակ վարքն է հակառուսական տրամադրությունների ուժգնացման պատճառը: Քանի որ ի դեպ է, ուզում եմ հարց ուղղել «բարեկամական» երկրի իրավասուներին: Նրանք կարո՞ղ են մի պահ պատկերացնել, թե ինչ կաներ ՆԱՏՕ-ն, եթե 2013 թվականին,ասենք, Հայաստանն անդամակցեր այդ կառույցին: Համոզված եմ, քարը քարի վրա չէր թողնի ու դուրս կշպրտեր կառույցի անդամը հանդիսացող երկրի սահմանները խախտած հակառակորդին: Իսկ ինչ արեց Ռուսաստանը…Ինչ վերաբերում է Լեֆորտովոյի բանտում ինձ փակելուն, ապա դա առանձին քննարկման նյութ է, որնուղղակի կապ ունի Հայաստանում ծավալվող այսօրվա իրադարձությունների հետ:

– Մամուլում կան հրապարակումներ, որ Ձեզ մեկուսացնելու հիմնական շարժառիթը , մեր հայրենակիցներից իրական պատմությունը թաքցնելն ու , ուրիշին հասանելիք դափնիները յուրացնելն է եղել : Ասում են իրական հերոսներին մարդիկ այդպես էլ չեն ճանաչում , վերջիններիս վիճակված՝ « խաչակիր » լինելու խիստ պատվաբեր , միաժամանակ նաև արժանվույնս չգնահատված դերակատարության համար :

– Այս աշխարհում ոչինչ գաղտնի չի մնում: Կգա նաև այն խառնակ ժամանակաշրջանի սրբագրման օրը: Հասկանում եք, եթե իրական պատկերը չներկայացվի, եթե իրերն ու երևույթները չանվանվեն իրենց հստակ անուններով ու ճիշտը չասվի, մենք ուղղակի փրկվելու շանս չենք ունենա: Հայաստանում, որքան էլ դառն է դա ընդունելը, ամեն ինչի մասին խոսվում է հետին թվով, երբ բանը բանից անցած է լինում, երբ ինչ-որ բան շտկելու շանսերը ուղղակի զրոյանում են: Հայաստանում «բարձր» հիմքերի վրա է նաև ամեն ինչ նախորդների վրա գցելու «փորձարկված» ավանդույթը, մինչդեռ դրանք նույն շղթայի բաղադրիչներն են:

Պատկերացնո՞ւմ եք, թե ինչ է կատարվել. պատերազմում կրած խայտառակ պարտությունից հետո անգամ (պատմության մեջ նախադեպը չի եղել) գործող իշխանությունը ոչ միայն հրաժարական չի տալիս, այլև հայտնվում է ԱԺ-ում: Հետաքրքիր է, երբևէ ուշադրություն դարձրել եք, թե ովքեր են ազգընտիրները, ովքեր, ինչ ուժեր են հայտնվել խորհրդարանում: ԱԺ-ում ներկայացված երեք ուժերից առաջինը՝ մեծաքանակը, մեղադրվում է դավաճանության, հայրենազրկության, հողեր հանձնելու, պատերազմում կրած խայտառակ պարտության, մյուս երկուսը՝ 30-ամյա թալանի, հայրենիքի հոշոտման ու ունեզրկման, ինչպես նաև արտագաղթին մեծապես նպաստելու համար: Ու հիմա ինչու եք զարմանում, երբ բարձրաստիճան այս կամ այն պաշտոնյան կասկածվում է լրտեսության կամ այլ երկրի էմիսարն ու ազդեցության գործակալը լինելու մեջ: Իսկ ամեն ինչ ոչ թե այսօր,այլ՝ երեկ է սկսվել: Եթե այլաբանորեն ձևակերպեմ, ապա կհնչի այսպես՝ հողերը հանձնողը թոռն է, մինչդեռ այդ ցանկությունը ծնվել էր դեռ պապի մտքում: Այլ կերպ, տվյալ դեպքում հանցակից են բոլորը: Ու այսօր «պապը», մոռանալով պարկեշտության մասին հայտարարում է, որ հողերը հանձնողները դավաճան են, այն դեպքում, երբ ինքը չի կարող հրապարակավ արդարացնել այդ «տեղատվությունը», քանի որ նույն այդ Ղարաբաղյան խաղաքարտով է ինքը եկել իշխանության: Տպավորությունն այնպիսին է, որ եկել է հետքերը ջնջելու ժամանակը: Իսկ ուր մնաց ազգային զարթոնքը, միասնական Հայաստանի տեսլականի կյանքի կոչման համազգային նպատակը…

Իմ խորին համոզմամբ, արժեքային դեգրադացիան, արժեհամակարգի խեղումն է մերօրյա բոլոր դժբախտությունների պատճառը: Հանրության մտավոր հատվածի վերացումն ու նվաստացումը, ինչպես նաև նյութի ու նյութականի գերակայության հռչակումն է նպաստել բարոյական այլասերմանը: Ու ամենևին էլ պատահական չի այն մուտանտների ծնունդը, ովքեր հայրենազրկության շեմին անգամ մտածում են շահ կորզելու, գրպանները ուռեցնելու մասին: Խնդրում եմ ճիշտ հասկանալ, փրկության միակ ելքը՝ բարոյական նորմերի, մտքի ու արժանապատիվ կենսակերպի վրա խարսխված արժեհամակարգի վերականգնումն է: Հավատացեք խնդրում եմ, երկրի թալանված հարստության վերադարձի ու ազգայնացման պահանջը բխում է ոչ թե նախանձից ու չկամությունից, այլ՝ վերջնական կործանումից երկիրը փրկելու հույսից: Ծանոթներս իմ «լուսաբանման» շնորհիվ արդեն տեղյակ են, թե ինչու է Սատանան շտապում գլխապատառ փախչել «հայրական օջախից»՝ դժոխքից… Շտապում է, քանի որ լսել է, որ իր «հայրական ժառանգության» քառակուսի մետրի համար էլ են հայ առևտրականները աստղաբաշխական գումարներ պահանջում… Ու նրան՝ իբրև անելանելի վիճակից դուրս գալու ելք՝դժոխքի դարպասների բանալին կուլ տալուց բացի այլ բան չի մնում…

– Դառնալով մեր զրույցին․․․ ՀՀ ԱԺ-ում սկսված «փոխհրագությունն» ու «կոմպրոմատային-հիբրիդային պատերազմը» ինչի՞ կարող է հանգեցնել: Ժողովուրդը սպասում է ծայր առած «գորընթացի» սողոմոնյան ելքին: Դուք նման վերջաբանը հավանական համարո՞ւմ եք: Ներկաները փնովում են նախկիններին, նրանց մեղադրում երկիրը հոշոտելու մեջ, նախկիններն էլ ներկաներին համարելով անմեղսունակ՝ ձգտում են ռևանշի…

– Եթե այդքանն ասացիք, մի մոռացեք ամենակարևորի մասին ևս: Հակառակորդն արդեն Հայաստանի տարածքում է, մինչդեռ նույն այդ ընթացքում «20-րդ հիվանդասենյակում» կրքերը գնալով թեժանում են: Ազգային ժողովի նիստերի դահլիճում, շնորհիվ անվտանգության աշխատակիցների «արթուն ներկայության», մշտապես «անշլագ» է: Սև ու սպիտակ, նախկին ու ներկա՝ հավատարիմ «հաց ու մասխարայի» ու ժանրի պահանջների ներքին տրամաբանությանը՝ միմյանց խելք են սովորեցնում: Իսկ ազգիս «աչքաբաց» հատվածը, որին անձամբ ես թուրքից ավելի վտանգավոր եմ համարում, շարունակում է մտածել նոր իրավիճակից անգամ առավելագույնը քաղելու մասին: Հասկանում եք, մարդկանց ստվար հատվածի համար գլխավորը փողն է դարձել, դրանից բացի նրանք ամեն ինչի, այդ թվում նաև՝ տարածքային զիջումների վրա թքած ունեն: Մարդիկ դեռևս չեն կարողանում գիտակցել, որ թալանը, կուտակած ոսկին այլևս ի զորու չեն երկիրը փրկել մոտալուտ աղետից: Իսկ ազգային զարթոնքի պատճառ հանդիսացած Արցախյան շարժման ու արցախյան առաջին պատերազմում տոնած հաղթանակի «դափնիները» սկսեցին սմքել և չորանալ այն պահից, երբ սկսվեց համատարած թալանը, երբ ղարաբաղյան կլանի (պարզ ու հասարակ ժողովրդին նկատի չունեմ) ու նրա կամակատարը դարձած հայաստանաբնակ «սուրմաթռցնողների » կողմից սկսվեց երկրի հոշոտումը: Այն համոզմանն եմ, որ երկրի կործանումը կկանխվի ու բնականոն հուն վերադարձն էլ կապահովվի մի դեպքում միայն, երբ կազգայնացվեն խառնակ ժամանակներում ժողովրդից հափշտակված միջոցներն ու հանրային պահանջով կսառեցվեն արտերկրի բանկերում պահվող, հայրենիքից «պլոկած», տասնյակ միլիարդների հասնող գումարները (թեև հափշտակված այդ միջոցներից առավել կարևորը՝ կուտակման տենդի վտանգավորությունը գիտակցելն ու դրանից ժամանակին հրաժարվելն է ): Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալներն ու վերջերս ակտիվորեն շրջանառվող լուրերն այն մասին, որ շուտով կունենանք նաև ադրբեջանցի վերաբնակներ Հայաստանի որոշ մարզերում, կատարվողի հանդեպ մեր համերկրացիների իրական վերաբերմունքը պարզելու համար կես-կատակ,կես-լուրջ, կառաջարկեի` «Ում կցանկանայիք տեսնել իբրև Հայաստանի կառավարիչ՝ թուրքերին, ադրբեջանցիներին, թե՝ ղարաբաղյան կլանի ներկայացուցիչներին» հարցադրմամբ սոցիոլոգիական հարցում անցկացնել: Կարծում եմ, պատասխանն առավել քան խոսուն կլինի, եթե ի զարմանս շատերի պարզվի, որ ոչ թե վերջին 70 ամյակում Հայաստանի տարածքում բնակված, բացառապես անասնապահությամբ ու այգեգործությամբ զբաղված թուրքերն են քաղաքի կենտրոնը գրավել, շենք-շինությունները սեփականացրել, Հայաստանի ազգաբնակչությանը բանկային գերության մեջ պահել, այլ ղարաբաղյան կլանի դուրսպրծուկները՝ իրենց տեղաբնակ «կոմպանիոններով»: Սա ասում եմ իբրև հայ, իբրև Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ով մտահոգ է իր երկրի ապագայով, ով նաև լիահույս է, որ հայի վերջին խելքը մեկ է՝ արթնանալու է…

Հ ․ Գ – Արբակ Խաչատրյանը զրույցի վերջում տեղեկացրեց նաև, որ իրավիճակի լրջությունը խորապես գիտակցող, մտածող, հասկացող հազարավոր մարդկանց հորդոր-պահանջով կուսակցություն է հիմնում, որի անդրանիկ համագումարը կկայանա առաջիկայում: