Пашинян должен был заранее сказать: «Я не подпишу, не приезжайте» — Арбак Хачатрян
Փաշինյանը պետք է նախապես ասեր՝ չեմ ստորագրելու, մի՛ եկեք․ Արբակ Խաչատրյան
Читать на сайте издателяПеревод с помощью ИИ. Ниже доступен оригинал для сравнения.
Собеседник «Первого информационного» — аналитик по вопросам геополитики Арбак Хачатрян.
— Господин Хачатрян, по завершении саммита ОДКБ, прошедшего в Армении, премьер-министр Пашинян не подписал представленное заявление о поддержке Армении, сказав, что оно недостаточно проработано. Каковы ваши наблюдения о заседании в Ереване, какие возможны дальнейшие события?
— Я не думаю, что возможна ситуация, когда руководители стран о чём-то договариваются и не делают этого. В чём теперь смысл такого удара? Не думаю, что он имеет внешнего адресата; это был скорее шаг для внутренней аудитории. Но я вижу здесь опасности. Рядом с нами государство-полуфабрикат: непонятно, христианское оно или мусульманское, а два других — мусульманские. Делать такой шаг в этой ситуации, не думаю, что это эффективно; риски не просчитаны.
О чём заранее договорились министры иностранных дел и министры обороны? Я вовсе не оправдываю действия ОДКБ, но хочу понять, каков коэффициент полезного действия такого поступка, перед какими новыми испытаниями окажется наш народ. Система безопасности полностью разрушена; чего мы можем ожидать? Собрать президентов и сказать: «Я не подписываю». Сомневаюсь, что это был согласованный шаг, а какие опасности возникнут дальше — неизвестно. У нас нет дипломатии, нет безопасности; я действительно опасаюсь.
— Член ОДКБ Казахстан установил стратегическое сотрудничество с Соединёнными Штатами, Кыргызстан хочет приблизиться к стандартам НАТО. Но почему в прозападности обвиняют Армению, причём и армянские оппозиционеры?
— Пусть бы привёл НАТО в Армению и отказался от ОДКБ, но не так, чтобы сначала пригласить, а потом отказаться. Я всегда говорил: иди и делай, ты независимая страна. Прежние президенты Армении всё продали, это понятно, но что делаете вы? Если хочешь быть с другим — будь, но увеличить число врагов и сказать: «Я парень-герой» — не думаю, что это эффективно.
— А если бы он подписал в таком виде, разве не было бы хуже?
— Кто говорит, что надо было подписать? Заранее говоришь: «Я не подпишу, не приезжайте». До этого министры договариваются, работают группы. Зовёшь их сюда, не подписываешь — ради чего? Скажи заранее. Не надо приглашать к себе президентов стран и делать такой шаг. Ни один президент не приехал бы, если бы знал, что возвращается ни с чем. Это самая большая опасность. Сразу встаньте и скажите: «Мы не хотим ОДКБ, и всё».
— Какие перспективы откроет для нас выход из ОДКБ? Реально ли ожидать поддержки в сфере безопасности от Запада?
— Проблем с Западом было много, надо было работать. Посмотрите на отношения Греции и Турции, которые дошли почти до состояния войны. У 30–40 миллионов курдов тоже есть проблемы. Под этой угрозой определили ли мы, что должны делать? Вся ОДКБ тоже относится к нам враждебно. Почему теперь мы идём на ещё большее обострение? Я не представляю, о чём до этого договорились министры иностранных дел и министры обороны. Если знали, что не подпишут, зачем тогда собрались?
Сравнить с оригиналом · Հայերեն
«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է աշխարհաքաղաքական հարցերով վերլուծաբան Արբակ Խաչատրյանը։
-Պարոն Խաչատրյան, Հայաստանում անցկացված ՀԱՊԿ գագաթնաժողովի ավարտին ՀՀ վարչապետ Փաշինյանը չստորագրեց Հայաստանին աջակցության համար ներկայացված դիմումը՝ ասելով, որ այն բավականաչափ մշակված չէ։ Ի՞նչ դիտարկումներ ունեք Երևանում անցկացված նիստի շուրջ, ի՞նչ զարգացումներ են հնարավոր։
– Ես չեմ կարծում, որ հնարավոր է մի իրավիճակ, երբ երկրների ղեկավարներն ինչ-որ բան պայմանավորվեն ու չանեն։ Հիմա այսպիսի հարվածի իմաստը ո՞րն է։ Չեմ կարծում, թե սա արտաքին հասցեատեր ունի, ավելի շատ ներքին լսարանին ուղղված քայլ էր։Բայց ես այստեղ վտանգներ եմ տեսնում։ Մեր կողքը մի կիսաֆաբրիկատ պետություն է՝ չգիտես քրիստոնյա է, թե՞ մուսուլման, մյուս երկուսը մուսուլման են։ Այս իրավիճակում նման քայլ անելը՝ չեմ կարծում, թե արդյունավետ լինի, ռիսկերւը հաշվարկված չեն։
Ի՞նչ էին նախապես պայմանավորվել արտաքին գործերի նախարարները, պաշտպանության նախարարները։ Ես ամենևին չեմ արդարացնում ՀԱՊԿ-ի քայլերը, բայց ուզում եմ հասկանալ՝ նման արարքի օգտակար գործողության գործակիցը ո՞րն է, ի՞նչ նոր փորձությունների առաջ կկանգնի մեր ազգը։ Անվտանգային սիստեմն ամբողջությամբ խորտակված է, Ի՞նչ կարող ենք սպասել։ Հավաքել նախագահներին ու ասել՝ չեմ ստորագրում։ Կասկածում եմ, որ սա պայմանավորված քայլ լիներ, իսկ թե հետագայում ինչ վտանգներ կլինեն՝ հայտնի չէ։ Դիվանագիտություն չունենք, անվտանգություն չունենք, ես իսկապես ունեմ մտավախություններ։
-ՀԱՊԿ անդամ Ղազախստանը Միացյալ Նահանգների հետ ռազմավարական համագործակցություն է հատատել, Ղրղզստանն ուզում է մոտենալ ՆԱՏՕ-ի ստանդարտներին, բայց ինչու՞ է Հայաստանը մեղադրվում արևմտամետության մեջ՝ ի դեպ նաև հայաստանյան ընդդիմադիրների կողմից։
-Թող ՆԱՏՕ-ն բերեր Հայաստան, ՀԱՊԿ-ից էլ հրաժարվեր, բայց ոչ թե կանչեր ու հրաժարվեր։ Միշտ ասել եմ՝ գնա, արա, դու անկախ երկիր ես։ Հայաստանի նախկին նախագահներն ամեն ինչ ծախել են, հասկանանք, բա դուք ի՞նչ անենք։ Եթե ուզում ես ուրիշի հետ լինես՝ եղի, բայց բերել թշնամիների քանակն ավելացնել ու ասել ես հերոս տղա եմ, չեմ կարծում,թե արդյունավետ է։
-Իսկ եթե այդ տեսքով ստորագրեր ավելի վատ չէ՞ր լինի։
-Ո՞վ է ասում՝ ստորագրեր։Նախապես ասում ես ՝ չեմ ստորագրելու, մի՛ եկեք։ Մինչև այդ նախարարները պայմանավորվում են, խմբեր են աշխատում։ Կանչում բերում ես այստեղ, չես ստորագրում ո՞ր ինչ, նախապես ասա։ Պետք չէ երկրի նախագահներին բերել քո մոտ ու նման քայլ անել։ Ոչ մի նախագահ չէր գա, եթե իմանար, որ դատարկ հետ է գնում։ Սա է ամենամեծ վտանգը։ Միանգամից կանգնեք ասեք՝ ՀԱՊԿ չենք ուզում, վե՛րջ։
-ՀԱՊԿ-ից դուրս գալն ի՞նչ հեռանկարներ կբացի մեզ համար։ Ռեա՞լ է անվտանգային աջակցություն ակնկալել արևմուտքից։
-Արևմուտքի հետ խնդիրները շատ էին, աշխատել էր պետք։ Նայեք Հունաստանի ու Թուրքիայի հարաբերությունները, որ գրեթե պատերազմական իրավիճակի է հասել։ 30-40 միլիոն քրդերը ևս խնդիրներ ունեն։ Այս վտանգի տակ մենք մեր անելիքները որոշե՞լ ենք, ամբողջ ՀԱՊԿ-ն էլ մեր հանդեպ թշնամական վերաբերմունք ունի։ Հիմա ինչու՞ ենք էլ ավելի սրացման գնում։ Ես չեմ պատկերացնում, թե մինչ այդ ինչ էին պայմանավորվել արտաքին գործերի նախարարները, պաշտպանության նախարարները։ Եթե գիտեին՝ չեն ստորագրելու, էլ ինչի՞ համար էին հավաքվել։