Два с половиной года ты говорил: «Карабахцы меня не выбирали». Тогда почему ты подписал от их имени? — Арбак Хачатрян
2.5 տարի ասում էիր՝ ղարաբաղցիներն ինձ չեն ընտրել, բա ինչո՞ւ ղարաբաղցիների անունից ստորագրեցիր. Արբակ Խաչատրյան
Читать на сайте издателяПеревод с помощью ИИ. Ниже доступен оригинал для сравнения.
«Если Никол Пашинян 2,5 года заявлял, что не может принимать решения вместо народа Арцаха, почему он подписал этот злосчастный документ?» — такой вопрос поднял эксперт Арбак Хачатрян в беседе с «Первым информационным».
По его мнению, сейчас в Армении крайне напряженная ситуация, а действующая власть, как руководство, подписавшее поражение, больше не может продолжать переговоры и управлять страной. При этом Хачатрян не разделяет подход, согласно которому выходом могло бы стать избрание Вазгена Манукяна премьер-министром: «Армению сейчас представляет человек, у которого уже нет той поддержки, что была, скажем, 2,5 года назад. Это был очень большой удар по Армении, прежде всего психологический. Люди думали, что избавились от грабежа и теперь страну построят, но фактически нанесли такой удар. Кто-то приезжает из Иджевана и подписывает документ, которым большая часть территорий передается врагу, причем ценой смерти стольких людей. Абсурдная ситуация. Годами за счет людей накапливали личные средства, а этот оказался другой бедой: пришел и отдал территории».
По наблюдению Арбака Хачатряна, за 2,5 года ничего не было сделано, чтобы поставить Армению на нормальный путь развития: «Упущений настолько много, что их даже не стоит перечислять. Нет сферы, где добросовестно работали. Уверен, что и оставаясь они ничего не смогут сделать: поезд уже ушел. Человека на руках принесли к власти, а сегодня он защищается от того же народа таким количеством полиции. Каков выход, сколько это может продолжаться? Почему ничего не сделали, что мешало провести реформы? Наконец, почему годами говорил: карабахцы меня не избирали, — а потом пошел и подписал от их имени? Как после этого будешь представлять Армению за столом переговоров?»
Наш собеседник также подчеркнул: сегодня нет видения необходимых действий, нет четкой политики, в каком направлении движется Армения. «Парламент избрал Никола законным путем? Нет. Парламент избрал Сержа, потом народ собрался и отверг его, а тот же парламент сделал совершенно иной выбор. Каким путем он пришел, таким же теперь хотят его убрать. Есть даже мнение, что депутаты тогда делали выбор под личной угрозой. Это правительство не может представлять страну; почему не дают высказаться действительно мыслящим людям, интеллектуалам?
Или только они самые правые, все знают и ни в чьем совете не нуждаются? Мы увидели, к чему привела эта политика. Как после передачи стольких земель они продолжат занимать должности, как будут жить? Не покупали оружие у Израиля, чтобы не обидеть Иран, но как Иран вел себя во время войны? Помните известную историю, когда Израиль предложил и Армении купить оружие, а его отвергли. Хорошо, что мы получили? Все уничтожили, отказались от сотрудничества со всеми, будто они самые сильные, умные и знающие.
И что сделали? Отдали родину. 2 года назад кричали: “Серж, уходи; Никол, приходи”, а теперь кричат: “Никол, уходи; Погос, приходи”».
На наше замечание, что, как бы люди сегодня ни были против действующей власти, они не хотят и возвращения прежних в лице Вазгена Манукяна, Арбак Хачатрян ответил: «О Вазгене Манукяне могу сказать многое. Но человек, призывавший полностью закрыть русские школы, думал о последствиях? При нем именно это и сделали. Что он теперь может сделать? Думаете, это не используют против Армении? Сегодня у нас страна, потерявшая свою тридцатилетнюю победу, испортившая отношения со всеми; церковь выступила против него, а он сегодня говорит: не ухожу.
С другой стороны, желающий прийти тоже не может быть альтернативой. Пусть подписавший хотя бы после подписания сказал бы: я сделал это, чтобы остановить войну, против нас воевали террористы всего мира, войска НАТО, другого пути не было, я подписал; но пусть потом и сам в себя выстрелил бы. Если он думал, что спас, пусть и ответит за это. Поняли, страну разграбили — ты занялся этим? Нет, говорил: плевать на всех, мы самая сильная страна, никто нам не нужен. Что касается Вазгена Манукяна, возможно, как министр обороны он тогда заложил основу, и мы захватили некоторые земли, но на происходившее после этого не реагировал.
На грабеж никак не реагировал. Бояться и прятаться опаснее всего остального. Значит, ты тоже участник и соучастник этого».
Арбак Хачатрян отметил: решение возможно лишь коллегиально, через интеллектуалов, мыслящих людей. «Хватит продвигать эти высокомерные подходы. Хватит утверждать, что вас избрали законно и трогать нельзя. Что делали прежние депутаты, кроме поисков крыши для бизнеса и строительства больниц для личных средств? Эти пришли и назначили себе зарплаты, премии, а Никола — Богом. Никол стал Христом, которому даже слово нельзя было сказать. Почему? Никол был святым? Мог бы он содержать газету без поддержки Левона и Сержа? Почему мы постоянно обожествляем личности и доходим до такого состояния?»
Сравнить с оригиналом · Հայերեն
«Եթե Նիկոլ Փաշինյանը 2.5 տարի շարունակ հայտարարում էր, որ չի կարող Արցախի ժողովրդի փոխարեն որոշում կայացնել, ինչո՞ւ ստորագրեց այդ չարաբաստիկ փաստաթուղթը»,- «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում նման հարց բարձրացրեց փորձագետ Արբակ Խաչատրյանը։
Նրա կարծիքով՝ այժմ Հայաստանում ծայրաստիճան լարված իրավիճակ է, իսկ գործող իշխանությունը՝ որպես պարտություն ստորագրած ղեկավարություն, այլևս չի կարող շարունակել բանակցությունները, կառավարել երկիրը։ Միևնույն ժամանակ Խաչատրյանը չի կիսում այն մոտեցումը, թե ելքը կարող է լինել Վազգեն Մանուկյանի վարչապետ ընտրվելը. «Հիմա Հայաստանը ներկայացնում է մի մարդ, որը չունի այլևս այն աջակցությունը, որ կար, ասենք, 2.5 տարի առաջ։ Սա Հայաստանին հասցված շատ մեծ հարված էր, ամենակարևորը՝ հոգեբանական առումով։ Մարդիկ մտածում էին, թե թալանից պրծան, հիմա երկիրը կկառուցվի, բայց փաստորեն նման հարված հասցվեց։ Ինչ-որ մեկը Իջևանից գալիս ու ստորագրում է մի փաստաթուղթ, որով տարածքների մեծ մասը հանձնվում է թշնամուն, ու դա էլ անում է այդքան շատ մարդու մահվան գնով։ Աբսուրդ վիճակ է։ Տարիներ շարունակ մարդկանց հաշվին իրենց անձնական միջոցները կուտակեցին, սա էլ մի ուրիշ փորձանք էր՝ եկավ ու տարածքներ հանձնեց»։
Արբակ Խաչատրյանի դիտարկմամբ՝ 2.5 տարվա ընթացքում ոչինչ չի արվել Հայաստանը զարգացման նորմալ հունի վրա դնելու համար. «Բացթողումներն այնքան շատ են, որ նույնիսկ թվարկել չարժե։ Չկա մի ոլորտ, որտեղ բարեխիղճ աշխատանք տարված լինի։ Ու ես համոզված եմ, որ մնալով էլ ոչինչ չեն կարող անել, գնացքն արդեն գնացել է։ Մի մարդ, որին ձեռքերի վրա դրած բերեցին իշխանության, իսկ այսօր նա այդ նույն ժողովրդից պաշտպանվում է այդքան ոստիկաններով։ Սրա ելքը ո՞րն է, ինչքա՞ն կարող է այս ամենը շարունակվել։ Ի՞նչն էր պատճառը, որ ոչինչ չարվեց, ի՞նչն էր խանգարում անել այդ բարեփոխումները։ Վերջապես՝ ի՞նչն էր պատճառը, որ տարիներ շարունակ ասացիր՝ ղարաբաղցիներն ինձ չեն ընտրել, ու գնացիր ղարաբաղցիների անունից ստորագրեցիր։ Ո՞նց ես այսքանից հետո ներկայացնելու Հայաստանը բանակցությունների սեղանին»։
Մեր զրուցակիցը նաև ընդգծեց՝ այսօր չկա անելիքների տեսլական, չկա հստակ քաղաքականություն՝ որ ուղղությամբ է Հայաստանը շարժվում. «Արդյոք խորհրդարանն օրինակա՞ն ճանապարհով ընտրեց Նիկոլին՝ ոչ։ Խորհրդարանն ընտրել էր Սերժին, հետո ժողովուրդը հավաքվեց մերժեց, ու այդ նույն խորհրդարանը բոլորովին այլ ընտրություն կատարեց։ Ինչ ճանապարհով որ եկավ, այդ ճանապարհով էլ հիմա իրեն են ուզում հեռացնել։ Նույնիսկ կա կարծիք, որ այն ժամանակ պատգամավորները անձնական սպառնալիքի ներքո են ընտրություն կատարել։ Այս կառավարությունը չի կարող ներկայացնել երկիրը, ինչո՞ւ թույլ չեն տալիս իրական մտածող, մտավորական մարդիկ կարծիք հայտնեն։
Թե՞ ամենաճիշտն իրենք են, իրենք են ամեն ինչից տեղյակ ու ոչ մեկի խորհրդի կարիքը չունեն։ Տեսանք, թե ինչի հանգեցրեց այս քաղաքականությունը։ Այսքան հող տալուց հետո ո՞նց են շարունակելու պաշտոնավարել, ո՞նց են ապրելու։ Իսրայելից զենք չէին գնում, որ Իրանին չնեղացնեն, բայց Իրանն իրեն ինչպե՞ս պահեց պատերազմի ընթացքում։ Հիշում եք այդ հայտնի պատմությունը, որ Իսրայելը Հայաստանին էլ զենք գնելու առաջարկ արեց ու մերժվեց։ Լավ, ի՞նչ ստացանք մենք դրանից։ Ամեն ինչ վերացրին, բոլորի հետ համագործակցությունը մերժեցին, իբրև իրենք ամենահզորն էին, ամենախելացին, ամենաբանիմացը ու ի՞նչ արեցին՝ հայրենիք հանձնեցին։ 2 տարի առաջ մարդիկ գոռում էին՝ Սե՛րժ, գնա , Նիկո՛լ, արի, հիմա գոռում են՝ Նիկոլ, գնա՛, Պողոս, արի՛»։
Մեր այն դիտարկմանը, թե մարդիկ որքան էլ այսօր դեմ են գործող իշխանություններին, չեն ցանկանում նաև նախկինների վերադարձը՝ ի դեմս Վազգեն Մանուկյանի, Արբակ Խաչատրյանն արձագանքեց. «Շատ բաներ կարող եմ ասել Վազգեն Մանուկյանի մասին։ Բայց մի մարդ, ով կոչ էր անում ամբողջությամբ փակել ռուսական դպրոցները, արդյոք մտածե՞լ էր դրա հետևանքների մասին։ Իր օրոք հենց այդպես էլ արվել է։ Հիմա այդ մարդն ի՞նչ կարող է անել։ Ի՞նչ եք մտածում՝ դա չի՞ օգտագործվելու Հայաստանի դեմ։ Այսօր ունենք երկիր, որ կորցրեց իր 30 տարվա հաղթանակը, փչացրեց բոլորի հետ հարաբերությունները, եկեղեցին դուրս եկավ իր դեմ, ու այսօր ինքը ասում է՝ չեմ գնում։
Մյուս կողմից՝ գալու ցանկություն հայտնողն էլ այլընտրանք լինել չի կարող։ Հիմա այդ ստորագրողը թող գոնե ստորագրելուց հետո ասեր՝ արել եմ, որ պատերազմը կանգնեցնեմ, մեր դեմ աշխարհի տեռորիստներն էին կռվում, ՆԱՏՕ-ի զորքը, այլ ճանապարհ չկար, ստորագրեցի, բայց թող հետո էլ իրեն խփեր։ Եթե ինքը մտածում էր, որ փրկել է, թող դրա պատասխանն էլ տա։ Հասկացանք՝ երկիրը թալանել էին, դրանով զբաղվեցի՞ր։ Չէ, ասում էիր՝ թքած բոլորի վրա, մենք ամենահզոր երկիրն ենք, ոչ մեկի կարիքը չունենք։ Ինչ վերաբերում է Վազգեն Մանուկյանին, ապա գուցե որպես պաշտպանության նախարար այն ժամանակ հիմք դրեց, ու որոշ հողեր գրավեցինք, բայց դրանից հետո կատարվածին նա ոչ մի արձագանք չի տվել։
Տեղի ունեցած թալանին ոչ մի արձագանք չի տվել։ Վախենալն ու թաքնվելը ավելի վտանգավոր է, քան մնացածը։ Նշանակում է՝ դու ևս այդ ամենի մասնակիցն ու հանցակիցն ես»։
Արբակ Խաչատրյանը նշեց՝ իրավիճակի լուծումը միայն կոլեգիալ, մտավորականների մտածող մարդկանց միջոցով կարող է լինել. «Հերի՛ք է այդ մեծամիտ մոտեցումները առաջ տանեք։ Հերի՛ք է պնդեք, թե դուք օրինական ընտրված եք, ձեզ ձեռք տալ չի կարելի։ Ի՞նչ էին անում նախկին պատգամավորները, բացի իրենց բիզնեսների համար տանիք փնտրելուց, իրենց անձնական միջոցների համար հիվանդանոցներ սարքելուց։ Սրանք էլ եկան իրենց աշխատավարձեր սահմանեցին, պարգևավճարներ, Նիկոլին էլ՝ Աստված։ Նիկոլն էլ դարձավ Քրիստոս, որին բառ անգամ չէր կարելի ասել։ Ինչո՞ւ, Նիկոլը սո՞ւրբ էր, առանց Լևոնի ու Սերժի աջակցության թերթ կարո՞ղ էր պահել։ Ինչո՞ւ ենք մենք միշտ անձերին սրբացնում ու հասնում այս օրվան»։